Athugasemdir ÖSE enn til skoðunar

„Við höfum sjálfsagt flest talið að þar sem við búum í rótgrónu lýðræðisríki þá væri kosningalöggjöfin í góðu lagi. Ábendingar ÖSE gefa hins vegar til kynna að það þurfi að laga ýmislegt,“ segir Guðmundur Steingrímsson sem á sæti í Íslandsdeild þings Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu. Guðmundur segir mikilvægt að hlusta á þessar ábendingar.

Fulltrúar frá Lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE komu hingað til lands til að fylgjast með alþingiskosningunum 2009 og gerðu athugasemdir við framkvæmd kosninganna. Fulltrúar ÖSE komu aftur í fyrra og ítrekuðu fyrri athugasemdir.

Stjórnvöld hafa ekki enn gert nauðsynlegar stjórnarskrár- eða lagabreytingar til að koma til móts við athugsemdirnar.

Í svari Hönnu Birnu Kristjánsdóttur innanríkisráðherra við fyrirspurn Árna Þórs Sigurðssonar, VG, um hvað stjórnvöld hafi aðhafst kemur fram að tvær nefndir hafi verið skipaðar. Annars vegar stjórnarskrárnefnd þar sem sæti eiga fulltrúar allra flokka. Ýmis ákvæði stjórnarskrárinnar fjalla um framkvæmd kosninga og til að koma til móts við athugasemdir ÖSE þarf að breyta stjórnarskránni.

Þá hefur forseti Alþingis skipað nefnd fulltrúa innanríkisráðuneytisins, landskjörstjórnar og Sambands íslenskra sveitarfélaga og á hún að endurskoða ýmis ákvæði laga sem snúa að framkvæmd kosninga.

Ein helsta athugasemd ÖSE varðar jöfnun atkvæðisréttar en til að jafna hann þarf að breyta stjórnarskrá. Innanríkisráðherra segir að gert sé ráð fyrir að stjórnarskrárnefnd taki þetta atriði til skoðunar.

„Miðað við hvernig fór fyrir stjórnarskrármálinu á síðasta kjörtímabili þá er maður ekki sérlega bjartsýnn á að þessu verði breytt. Það náðist þó að gera þær breytingar að það er hægt að breyta stjórnarskránni á kjörtímabilinu með þjóðaratkvæði,“ segir Guðmundur.

Aðrar athugasemdir ÖSE varða meðal annars eftirlit með kosningum, endurskoðun á rétti framboða til aðgengis að RÚV, utankjörfundaratkvæðagreiðslur og ýmislegt fleira. „Sem lýðræðisríki eigum við að fara í það af krafti að laga það sem þarf að laga,“ segir Guðmundur.