Andstaðan við ESB mjög sérstök í alþjóðlegu samhengi

Það sem er sérstakt við andstöðuna við Evrópusambandið á Íslandi er sú staðreynd að andstaðan er í meginstraumnum hjá meirihluta þjóðarinnar en ekki í jaðar- eða popúlistaflokkum eins og víða í Evrópu. Þá er mikill stuðningur við EES-samninginn, þrátt fyrir andstöðuna við ESB. Þetta segir prófessor í sagnfræði sem hefur rannsakað málið.

Guðmundur Hálfdanarson prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands hefur lagst í ítarlegar rannsóknir á þjóðerniskenningum og íslensku þjóðerni og er m.a. höfundur bókarinnar Íslenska þjóðríkið - uppruni og endimörk þar sem þessi mál eru til umfjöllunar. Guðmundur flutti í dag erindi um Ísland í ljósi pópúlískrar andstöðu við ESB á fundi Alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands og Evrópustofu.

Popúlista- og þjóðernisflokkum sem ala á andúð gagnvart Evrópusamvinnu hefur vaxið fiskur um hrygg að undanförnu. Þar má til dæmis nefna UKIP, Sjálfstæðisflokk Bretlands, Sverigedemokraterna og Dansk folkeparti, Front National í Frakklandi og Lega Nord á Ítalíu.Kosningar til Evrópuþings verða hinn hinn 22. maí og spár gera ráð fyrir að 20-25% atkvæða fari til popúlistaflokka sem eru andsnúnir ESB.

Sterk og sýnileg andstaða

Andstaðan við Evrópusambandið er mjög sterk og sýnileg á Íslandi, bæði á hægri og vinstri væng stjórnmálanna og ríkisstjórnarflokkarnir tveir eru mótfallnir aðild.

Það sem er sérstakt við andstöðuna við Evrópusambandið hér á landi, að mati Guðmundar, er sú staðreynd að þessi andstaða þrífst í meginstraumnum, hjá þeim flokkum sem njóta stuðnings hjá meirihluta þjóðarinnar á meðan það eru oftast popúlistaflokkar á jaðri stjórnmálanna sem hafa slíka stefnu í Evrópu á sama tíma og stóru miðjuflokkarnir þar eru flestir hlynntir aðild.

Þá segir Guðmundur að það sé einnig athyglisvert að mikill stuðningur sé við EES-samninginn á sama tíma og meirihluti íslensku þjóðarinnar sé andsnúinn aðild að Evrópusambandinu. 

Rætt var við Guðmund í kvöldfréttum Stöðvar 2 og má sjá viðtal við hann í meðfylgjandi myndskeiði.