Öryrkjar gætu átt rétt á frekari greiðslum frá ríkinu

Kona á fertugsaldri, sem er öryrki, hefur stefnt íslenska ríkinu og vill fá greiðslu vegna vangoldinna almannatryggingabóta og viðurkenningu á réttindum sínum. Alls krefst hún rúmlega 2 milljóna króna ásamt vöxtum.

Íslenska ríkið krafðist frávísunar á málinu fyrir skemmstu en Héraðsdómur Reykjavíkur komst að þeirri niðurstöðu á föstudaginn að taka skyldi málið til efnismeðferðar og því mun dómur falla í málinu.

Daníel Isebarn, lögmaður konunnar, segir í samtali við Vísi að vinnist málið verði það loksins tryggt að öryrkjar eigi rétt á mannsæmandi lífsvirðurværi.

Kröfur konunnar eru þær að viðurkenndur verði réttur hennar til mánaðarlegra greiðslna að fjárhæð 399.482 krónur. Mánaðarlegar bætur til hennar voru þegar málið var höfðað í desember 2012 voru 202.956 krónur. Heldur hún því fram að íslenska ríkið hafi sjálft skilgreint lágmarks neyslukostnað sem einstaklingar og fjölskyldur þurfa að greiða til að lifa eðlilegu lífi í útgefnum neysluviðmiðum velferðarráðuneytsins.

Þá krefst hún þess til vara að viðurkennt verði að bæturnar hafi ekki fullnægt þeim rétti sem hún á til aðstoðar samkvæmt stjórnarskrá.

Konan hefur ekki verið á vinnumarkaði í fjölda ára enda er hún óvinnufær vegna örorku sinnar og mun hún ekki eiga afturkvæmt á vinnumarkað. Hún býr ein í eigin húsnæði. Þá hefur hún engar tekjur aðrar en örorkubæturnar.

Heldur konan því fram að bæturnar sem hún fær frá Tryggingastofnun ríkisins nægi ekki til að greiða lágmarksútgjöld hennar og þaðan af síður að hún geti lifað mannsæmandi lífi. Þá þurfi hún, eins og flestir öryrkjar, jafnan að standa undir meiri útgjöldum en „dæmigerður einstaklingur,“ eins og fyrir lyf, sjúkraþjálfun og heilbrigðisþjónustu.

Til þess að hafa kr. 291.932 til ráðstöfunar mánaðarlega, eftir greiðslu skatta, eins og neysluviðmið velferðarráðuneytisins gerir ráð fyrir, þarf einstaklingur að vera með kr. 399.482 í mánaðartekjur fyrir greiðslu skatta.

Daníel telur að niðurstaðan ætti að fela það í sér að öryrkjar gætu átt rétt á greiðslum frá ríkinu sem nemur mismuninum á núverandi fjárhæð örorkubóta og neysluviðmiði velferðarráðuneytisins.