Réttindi transgender fólks: Ísland á eftir

Ísland er á eftir mörgum Evrópuríkjum þegar kemur að lagalegum réttindum transgender fólks. Aftur á móti stendur Ísland vel að vígi í sambandi við réttindi samkynhneigðra og tvíkynhneigðra. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu mannréttindafulltrúa Evrópuráðsins, Thomasar Hammarbergs, sem gefin verður út opinberlega í dag.

Í skýrslunni er farið ítarlega yfir lagaleg réttindi samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og transgender fólks í aðildarríkjum Evrópuráðsins, sem eru 47 talsins. Ísland er eitt af 27 ríkjum Evrópuráðsins sem hefur ekki innleitt sérstakan lagaramma um mismunun gegn transgender fólki. Hinsvegar er Ísland nefnt sem eitt tuttugu ríkja sem hefur yfirgripsmikinn lagaramma um mismunun gegn kynhneigð.

Skilyrði um ófrjósemisaðgerð

Ísland er eitt af 29 ríkjum sem setur skilyrði fyrir því að fólk gangist undir ófrjósemisaðgerð eigi að viðurkenna lagalega valið kynferði. Í Austurríki og Þýskalandi hafa dómstólar komist að því að slíkar aðgerðir brjóti gegn stjórnarskrárbundnum réttindum ríkjanna. Ísland er einnig eitt af fimmtán ríkjum sem gerir kröfu um að transgender fólk sé ógift svo hægt sé að viðurkenna valið kynferði þess.

Aðstoð við tæknifrjóvgun

Á hinn bóginn kemur fram að Ísland sé eitt af sjö ríkjum Evrópuráðsins sem hafi heimilað hjónaband samkynhneigðra, ásamt Belgíu, Hollandi, Noregi, Portúgal, Spáni og Svíþjóð. Ísland er líka eitt af átta ríkjum sem hafa heimilað samkynhneigðum pörum að ættleiða börn og eitt af níu ríkjum sem hafa veitt lesbískum pörum aðstoð við tæknifrjóvgun. Í tólf aðildarríkjum Evrópuráðsins fundust dæmi um að stjórnvöld höfðu bannað opinberar samkomur samkynhneigðra.

Almennt um skýrsluna

Skýrslan er afrakstur tveggja ára vinnu mannréttindaskrifstofu Evrópuráðsins. Hún byggir á upplýsingum frá viðeigandi stjórnvöldum, mannréttindastofnunum, félagasamtökum og sérfræðingum. Megin niðurstaða hennar er að mörg ríki Evrópuráðsins eigi enn langt í land með að viðurkenna réttindi samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og transgender fólks.