Vigdís um Havel: Sá hafið fyrst á Íslandi

Vaclav Havel, fyrsti lýðræðislega kjörni forseti Tékklands, lést í morgun, sjötíu og fimm ára að aldri. Vigdís Finnbogadóttir fyrrverandi forseti Íslands segir mikinn sjónarsvipti vera að góðum vini.

Havel sem var einnig leik- og ljóskáld leiddi flauelsbyltinguna í Tékkóslóvakíu árið 1989 sem batt enda á alræðisstjórn kommúnismans þar í landi. Hann gegndi forsetaembætti Tékkóslóvakíu í þrjú ár frá þeim tíma og var kosinn fyrsti forseti Tékklands árið 1993 eftir að Tékkóslóvakíu var skipt í tvö ríki.

Vigdís Finnbogadóttir, fyrrverandi forseti Íslands, var góð vinkona þessa merka manns.

„Hann var hugsjónarmaður og barðist alla tíð fyrir sínum hugsjónum og hafði þessa miklu reynslu að hafa setið í fangelsi,“ segir Vigdís þegar hún lýsir vini sínum.

Havel var margtilnefndur til friðarverðlauna Nóbels þó hann hafi aldrei hlotið þann heiður.

„Hann var alltaf mjög hugmyndaríkur og hafði að hugsjón lýðræði og frelsi einstaklingsins,“ segir Vigdís.

Hann kom nokkrum sinnum til Ísland og hafði mikla ánægju af ferðum sínum. „Og sagðist hafa dreymt um það vegna þess að hann hefði lesið íslenska skáldsögu þegar hann var í fangelsinu og sá fyrir sér landið,“ segir Vigdís.

Havel mundi ekki nafnið á sögunni en Vigdís gerir sterklega ráð fyrir að hann hafi lesið Borgarættina, eftir Gunnar Gunnarsson. „Hann lýsti því þannig. Hann hafði aldrei séð hafið þegar hann kom hingað, hann vildi alltaf aka einhvers staðar þar sem við sæjum til sjávar.“

Havel lét af embætti árið 2004 en lítið sást til hans opinberlega síðstu ár ævinnar.

„Hann hefur ekki verið mjög heilsugóður, hann hefur verið heldur heilsuveill upp á síðkastið, þessi góði vinur. En það er mikill sjónarsviptir að honum,“ segir Vigdís að lokum.