Óttast ekki rannsóknina

„Í mínum huga er ekkert að óttast í þessu sambandi. Síður en svo. Mér finnst gott að farið sé yfir þetta fyrst uppi eru aðdróttanir eða vangaveltur um að ekki hafi verið staðið að öllu eins og átti að gera.“

Þetta segir Guðmundur Bjarnason, fyrrverandi framkvæmdastjóri Íbúðalánasjóðs, um samþykkt Alþingis um að efnt verði til rannsóknar á sjóðnum og áhrifum hans á stöðu efnahagsmála fyrir hrun.

Í þingsályktunartillögu þar um var vísað í ályktun rannsóknarnefndar Alþingis um að breytingar á fjármögnun og lánareglum sjóðsins hafi stuðlað að verulegu ójafnvægi í hagkerfinu og falið í sér ein af stærri hagstjórnarmistökum í aðdraganda að falli bankanna.

Guðmundur kveðst hafa orðið óánægður með þá ályktun rannsóknarnefndarinnar og því látið taka saman skýrslu með ítarlegri lýsingu á atburðarásinni. Væntir hann þess að rannsakendur hafi hana til hliðsjónar við störf sín.

„Atburðarásin var ekki eins og þar er lýst og ég tel að snörp innkoma bankanna á húsnæðislánamarkaðinn hafi ráðið langmestu. Hún setti þessa bólu af stað.“

Hækkun lánshlutfalls upp í 90 prósent hafi átt að verða á heilu kjörtímabili og skýrt hafi verið kveðið á um að ef það væri skoðun manna að ákvörðunin leiddi til efnahagslegs ójafnvægis yrði hún endurskoðuð. „Það var allt uppi á borðum og þetta vissu seðlabankamenn og aðrir efnahagsstjórnendur mjög vel þótt þeir virðist hafa gefið allt aðrar upplýsingar í rannsóknarskýrslunni.“

Guðmundur segir ákvörðunina um 90 prósenta lánin hafa verið pólitíska. „Við höfðum ekkert með hana að gera og menn geta rifist og skammast eins og þeir vilja um hvort hún var skynsamleg yfirhöfuð. En breytingin var þó þannig uppbyggð að hún átti að hafa alla nauðsynlega fyrirvara, taka langan tíma og endurskoðast.“

Rannsóknin á að taka til þrettán skilgreindra atriða. „Það á meðal annars að skoða fjárstýringuna og lánasamninga og ýmislegt fleira en ég tel að alla tíð hafi verið unnið samkvæmt þeim leikreglum sem okkur voru settar og ákveðnar af viðkomandi stjórnvöldum.“

Guðmundur segir eðlilegt að rætt sé um það tap sem sjóðurinn hafi orðið fyrir. „En hver hefur ekki tapað peningum í þessu ástandi?“ spyr hann. „Er hægt að ætlast til þess að þessi stofnun, sem þrátt fyrir allt lifir þótt hún þurfi stuðning, tapaði ekki peningum?“ Fjölmargar stofnanir hafi þurft stuðning, til dæmis Seðlabankinn, og sumar ekki lifað þrátt fyrir stuðning, eins og til dæmis VBS.bjorn@frettabladid.is