Skiptar skoðanir um gildi nýs sáttmála

Forystumenn launþegahreyfinga hafa misjafna afstöðu til hugmynda um gerð nýs stöðugleikasáttmála. Sumir eru hlynntir en aðrir hafa miklar efasemdir um að sú leið gagnist umbjóðendum þeirra.

Kristinn Örn Jóhannesson, formaður VR, er í hópi jákvæðra. „Við þekkjum af reynslu fyrri ára að kaupmáttaraukning hefur fengist í gegnum þjóðarsáttarsamninga. Ég er því þeirrar skoðunar að þetta sé skynsamasta leiðin að bættum kjörum,“ segir hann.

Meginkrafa VR er að kaupmáttarrýrnunin undanfarið verði stöðvuð og að kaupmáttur verði byggður upp á ný. „Það þarf vegvísi til framtíðar með markmiðum um skatta, atvinnuuppbyggingu og fleira. Stöðugur gjaldmiðill er líka grunnforsenda þess að hægt sé að gera kjarasamninga sem standast til lengri tíma.“ Augljóst sé þó að nýr gjaldmiðill verði ekki tekinn upp í einu vetfangi en skilyrði fyrir upptöku evru séu út af fyrir sig góð markmið að fylgja.

BHM ályktaði í vor um skilyrði fyrir þátttöku í heildarsátt um kjaramál. Í ályktuninni er meðal annars krafist leiðréttingar á kaupmáttarskerðingu frá miðju ári 2008 og að markvisst verði unnið að því að meta háskólamenntun til launa.

„Ef ályktun okkar verður grundvöllur viðræðna þá erum við til,“ segir Guðlaug Kristjánsdóttir, formaður BHM, aðspurð um afstöðuna til hugmynda um nýjan stöðugleikasáttmála.

Fram hefur komið að Samtök atvinnulífsins vilja samning til þriggja ára með „hóflegum“ launahækkunum. Guðlaug segist ekki skrifa undir sáttmála um að fylgja núverandi láglaunastefnu. Kjör félagsmanna aðildarfélaga BHM hafi rýrnað mikið, ráðstöfunartekjur sem kaupmáttur. Frá hruni hafi allt verið tekið af fólki sem ekki hafi verið naglfast í samningum; starfshlutafall lækkað, yfirvinna skert og vaktakerfum breytt.

Laun háskólafólks hafi lækkað um 30 prósent, jafnvel meira, og dæmi séu um að þau séu komin undir bætur.

Eiríkur Jónsson, formaður Kennarasambandsins, lýsti í Ríkis­útvarpinu í gær efasemdum um að nýr stöðugleikasáttmáli væri góð hugmynd. Sá gamli hafi reynst það illa.

Möguleg sameigingleg vegferð launþega og vinnuveitenda í komandi kjaraviðræðum verður rædd á fundi í dag.

bjorn@frettabladid.is