Fundu stofna sem valda hóstaveikinni

Vísindamenn á Tilraunastöðinni á Keldum hafa fundið bakeríustofna sem taldir eru valdir að einkennum hóstaveikinnar í hrossum. Líkur benda til að þessir stofnar hafi borist hingað frá útlöndum.

Það eru þeir Eggert Gunnarsson, dýralæknir og bakteríufræðingur, Vilhjálmur Svansson, dýralæknir og veirufræðingur, og Ólöf Sigurðardóttir, dýralæknir og meinafræðingur, sem öll starfa á Keldum, sem unnið hafa að rannsóknum á hóstaveikinni.

„Við höfum stofnagreint eina 25 bakteríustofna," útskýrir Eggert. „Fimmtán þeirra hafa samsvörun við stofn sem greindur hefur verið í tengslum við öndunarfærasýkingu í hrossum í nágrannalöndunum. Sex af þessum 25 stofnum eru með sýkingaþætti, eins konar eiturefni, sem koma í veg fyrir hefðbundin viðbrögð ónæmiskerfisins við sýkingu og hindra að hinn smitaði einstaklingur geti myndað verndandi mótefni, sem skýrir endursmitið í hrossunum. Mótefni myndast þó smátt og smátt og mótstaðan vex með aldrinum. Þessi fundur er stórt skref, ekki síst með tilliti til gerðar bóluefnis við veikinni því ef til vill eru þessir stofnar frumorsök sjúkdómsins."

Eggert segir litla hættu á hósta­faraldri í hrossum eins og hann gerðist hvað verstur. Flest hross hafi sýkst og ekki verði sama uppmögnun á smitefninu aftur þar sem mörg hrossanna hafi þegar myndað eitthvert ónæmi. Veikin sé þó komin til að vera og verði í framtíðinni líklega fyrst og fremst vart í ungum hrossum og folöldum.

Spurður um hvort hætt sé að taka við folöldum í krufningu á Keldum vegna rannsókna á hóstaveikinni, eins og fjallað var um í Fréttablaðinu í gær, segir Eggert að ákveðið fjármagn liggi fyrir sem verja skuli til rannsókna af þessu tagi.

„Tilgangurinn var ekki að greina hvað verður öllum folöldum sem drepast í landinu að fjörtjóni, heldur að ná í efnivið sem gæfi okkur einhverja mynd af því sem væri á ferðinni í tengslum við hóstaveikina. Krufning og úrvinnsla sýna krefst mikillar vinnu og þegar sautján folöld höfðu borist þá ákváðum við að nóg væri komið til þess að vinna með, bæði hvað varðaði efnivið og með hliðsjón af kostnaði."

Eggert segir að hægt hafi verið að tengja dauða fjögurra folalda við hóstaveikina og hjá þremur folöldum hafi sýking sennilega verið meðvirkandi þáttur í dauða þeirra. Auk þess hafi svokallað fitudrep og hvítvöðvaveiki greinst í um helmingi folaldanna, sem sé vísbending um vöntun á e-vítamíni eða seleni.

jss@frettabladid.is