Telja stöðu heimilanna afar slæma

Talsmenn Hagsmunasamtaka heimilanna segja að sá fjöldi heimila sem farið hafi í greiðslujöfnun, sýni að staða heimilanna sé mun verri en talið hafi verið. Hjá um helmingi heimila nái fólk ekki endum saman eða sjái fram á að ná ekki endum saman á næstu mánuðum.

Í tilkynningu frá Hagsmunasamtökum heimilanna er vitnað í fréttir um að helmingur lántakenda hjá Íbúðalánasjóði og um 70% lántakenda með verðtryggð íbúðalán hjá bönkunum, hafi ákveðið að fara í greiðslujöfnun. Þetta geri fólk þrátt fyrir að ljóst sé að þetta muni kosta lántakendur meira í verðbótum og vöxtum þegar upp sé staðið. Ef tölur um fjölda þeirra sem ákveðið hafi að fara þessa leið séu réttar, nái fólk á ríflega helming heimila landsins ekki endum saman eða sjá fram að ná ekki endum saman á næstu mánuðum. Þá sé spurning hvort lántakendur skilji alltaf hvað felist í að fara greiðslujöfnunarleiðina, að lækkun greiðslubyrðarinnar sé aðeins til skamms tíma og hvort lántakendur séu þá að láta skammtímahagsmuni ráða för eða treysti því einfaldlega að stjórnvöld grípi til ráðstafana þegar greiðslubyrðin hækki aftur.

Í tilkynningu Hagsmunasamtakanna segir að staða heimilanna sé mjög þröng eins og samtökin hafi ítrekað bent á og það stefni í óefni hjá meirihluta heimila landsins innan skamms tíma, verði skaðinn sem heimilin hafi orðið fyrir ekki leiðréttur með raunverulegum aðgerðum á forsendum heimilanna. Ríki og bankar hafi ekki haldið á lofti ókostum greiðslujöfnunarinnar, eignarhlutur í húsnæði rýrni með beinni eignatilfærslu frá lántakanda til lánastofnana og heildargreiðslur aukist. En staða fyrirtækjanna virðist líka vera vanmetin, því í fundargerð peningastefnunefndar Seðlabanka íslands frá því á fimmtudag kemur fram að um fjórðungur fyrirtækja sé í vanskilum. Þetta sé þó sennilega vanmat því þriðjungur lána fyrirtækja séu kúlulán og vanskil þeirra komi sjaldnast í ljós fyrr en þau falli á gjalddaga, því venjulega þurfi ekki að greiða vexti af slíkum lánum fyrr en þá.