Óþekkt augnablik loks skilin

Í dag verður verður ljósmyndasýningin Óþekkt augnablik opnuð í Þjóðminjasafni Íslands.

Sýningin er greiningarsýning á ljósmyndum frá tímabilinu 1900-1960 úr Ljósmyndasafni Íslands í Þjóðminjasafni. Leitað er aðstoðar safngesta við greiningu myndefnis. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Ljósmyndasafnið leitar til almennings eftir hjálp við greiningu á óþekktum minnum í hinu mikla safni ljósmynda sem þar er geymt. Hafa á fyrri leitarsýningum komið fram mikilvægar upplýsingar um myndefni, menn, staði og tíma sem fest hafa verið á mynd.

Í hundrað ár hefur Þjóðminjasafn Íslands safnað ljósmyndum. Söfnunin hefur haldist í hendur við þróun ljósmyndunar. Ljósmyndir eru samofnar lífi eigandans, eins konar minningabanki sem hann leitar í. Fólk lætur ljósmyndir ekki af hendi fyrr en þær missa gildi sitt. Þannig voru það fyrst brúntóna harðspjaldamyndir af uppstilltu fólki í sínu fínasta pússi sem bárust safninu til varðveislu.

Seinna bættust í sarpinn myndir af bæjum til sveita, götum þorpa, af fólki að störfum úti og inni og íslensku landslagi með sínum fossum og fjöllum. Eftir að atvinnumenn hættu að sitja einir að myndatökum og fólk fór sjálft að skapa sér eigin myndasöfn fóru litlar skyndimyndir að berast. Vinafólkið á ferðalagi, nesti snætt í laut, daglegt líf fjölskyldunnar heima og heiman. Það líður langt frá myndatökunni og þar til mynd verður að safngrip og því er enn lítið af litmyndum í safninu og enn lengra í land þar til símamyndir samtímans munu berast ef þær hverfa ekki bara við endurnýjun farsímans.

Stærsti hluti myndasafnanna eru samt ekki pappírsmyndir heldur glerplötur og filmur frá atvinnu- og áhugamönnum. Á þessari sýningu er brugðið upp myndum úr sex slíkum filmusöfnum. Þeim er ætlað að sýna þverskurð af viðfangsefnum ljósmyndaranna og sýna þróun íslensks samfélags á þeirri rúmu hálfu öld sem þær spanna. Jafnframt eru þær gestaþraut þar sem leitað er í smiðju safngesta um þekkingu á því sem myndirnar sýna. Hvar eru myndirnar teknar? Hvaða fólk er á þeim?

Í tengslum við sýninguna verður opnað sérstakt vefsvæði á heimasíðu Þjóðminjasafnsins. Þar verður hægt að skoða myndirnar og geta gestir skráð athugasemdir við þær ef þeir þekkja til fólks eða staða á myndunum. Farið verður síðan yfir upplýsingarnar og þær skráðar í gagnagrunn safnsins. Upplýsingar sem safnast með þessum hætti eru safninu einkar mikilvægar því þær setja nafnlausar myndir í nýtt samhengi og segja sögur sem annars hefðu fallið í gleymskunnar dá.- pbb