Stjarnfræðilegur Cameron

Peningamönnum í Hollywood rennur kalt vatn milli skinns og hörunds þegar þeir heyra James Cameron nefndan á nafn. Kannski er það engin furða, því Cameron hikar ekki við að reyna að breyta kvikmyndasögunni einn síns liðs.

Nýjasta kvikmynd James Cameron, Avatar, hefur framkallað svipaða spennu, ef ekki meiri, og þegar fyrsta Hringadróttins-kvikmyndin var frumsýnd. Og voru kvikmyndaáhugamenn þá eins og sjö ára börn klukkan hálfsex á aðfangadagskvöldi. Myndin gerist á plánetunni Pandora árið 2154 og segir frá leitar­flokki sem hyggst finna auðlindir plánetunnar og rannsaka hvort hægt sé að nýta þær í þágu jarðarbúa. Andrúmsloftið á Pandora er einstakt, dýralífið engu líkt og þar ræður ríkjum þjóðflokkur sem nefnist Na’vi. Þeir sem tilheyra honum búa í sátt og samlyndi við umhverfi sitt, eru þrír metrar á hæð og hafa ótrúlega hreyfigetu.

Til að mannfólkið geti komist í tæri við þessa plánetu upp á eigin spýtur hefur vísindahópur leiðangursins hannað sérstaka genabreytingu sem gerir þá í hópnum líka Na’vi. Fremstur í flokki er hermaðurinn Jake Sully sem er lamaður fyrir neðan mitti eftir skotárás en með genabreytingunni er honum hins vegar gert kleift að ganga upp á nýtt. Sully heillast af þessum bláa þjóðflokki og þegar Na’vi-menn gera sér grein fyrir innrás mannfólksins undirbúa þeir vörn plánetunnar og Sully þarf að ákveða hvorum megin hann vill vera.

Cameron sem guð

Orðið Avatar er tekið úr sanskrít og þýðir umbreyting guðlegrar veru í manneskju. Það þarf ekki að koma neinum kvikmyndaáhugamanni á óvart að James Cameron skuli einmitt hafa valið þetta orð. Hann kemur nefnilega mörgum þannig fyrir sjónir að vilja leika Guð hvað hvíta tjaldið varðar. Enginn opinber kostnaður hefur verið gefinn upp í kringum Avatar en margir sérfræðingar vestan hafs skjóta á 500 milljónir dala sem líklega upphæð. Slíkar tölur eru náttúrlega stjarnfræðilegar á íslenskan mælikvarða miðað við núverandi gengi, sem gerir kostnaðinn 63 milljarða króna samkvæmt myntbreytu Arion banka.

True Lies, önnur mynd Camerons, fékk þann stimpil að vera „dýrasta mynd kvikmynda­sögunnar“ enda fékk leikstjórinn að láni orrustuþotu frá bandaríska hernum. Leigan á þeim er víst engir smá­aurar. Brýr voru þar að auki sprengdar og svo var Arnold Schwarzenegger í aðalhlutverkinu. Ekki má heldur gleyma stórmyndum á borð við The Abyss, Terminator-kvikmyndunum tveimur sem Cameron leikstýrði og svo Aliens, sjálfstæðu framhaldi geimverukvikmyndar Ridley Scott frá 1978. Cameron kann þá list, sennilega manna best, að búa til alvöru stórmyndir. Titanic-æðið

En það var með Titanic sem Cameron varð hálfgerður kóngur, eins og hann sagði reyndar sjálfur þegar hann rústaði Óskarinn fyrir tólf árum. Hún er í níunda sæti yfir dýrustu kvikmyndir sögunnar og Cameron breytti með henni hugmyndum Hollywood um hvernig mætti gera kvikmynd. Hann skaut Kate Winslet og Leonardo DiCaprio svo hátt upp á stjörnuhimininn að þau verða alla ævi að ná sér þaðan niður og hann varð sjálfur hálfgerð goðsagnapersóna.

Titanic var Cleopatra nýrrar kynslóðar. Skipslíkanið af þessu mikla fleyi heillaði heimsbyggðina og þótt flestir fái grænar bólur þegar þeir heyra Celine Dion syngja My Heart Will Go On er ekki hægt að horfa framhjá þeirri staðreynd að Titanic fékk hvorki á sig brotsjó né sigldi á ísjaka heldur komst í örugga höfn magnaðrar miðasölu. Áhorfendur um allan heim greiddu tvo milljarða dala. Myntbreyta Arion banka lýgur ekki: 253 milljarðar íslenskra króna. Bara í miðasölu. TækninýjungarOf langt mál færi í að telja upp allar þær tækninýjungar sem hafa verið þróaðar í kringum Avatar. En nefna má að Cameron skrifaði handritið að Avatar 1994 en sagðist ekki ætla að gera hana fyrr en kvikmyndatækninni hefði fleygt nægjanlega mikið fram til að hægt væri að gera hana eins og hann vildi. Cameron þróaði sérstakar tökuvélar fyrir myndina og sviðsmynd sem gerir leikurunum kleift að komast í tæri við tæknibrellurnar sjálfar. Myndin verður sýnd í „venjulegri“ vídd og svo þrívídd en þeir sem hafa séð brot úr myndinni í báðum gæðum segja það vera eins og að líkja saman eplum við appelsínur; þrívíddarútgáfan sé svo sannarlega eitthvað nýtt í kvikmyndatækninni og sýni það og sanni að bíóheimurinn geti þróast áfram.

Og hvað svo, kynni einhver að spyrja. Er möguleiki fyrir Cameron að seilast enn nær sólinni? Og fer þá ekki fyrir honum eins og Íkarusi. Cameron trúir því auðvitað ekki sjálfur, hann hefur lýst því yfir að ef Avatar gangi vel muni tvær framhaldsmyndir líta dagsins ljós. Síðan hefur hann verið að vinna að kvikmynd af svipaðri stærðargráðu sem á að rata í kvikmyndahús eftir tvö ár. Allavega er hægt að bóka eitt: Cameron mun ekki leikstýra rómantískri gaman­mynd í litlu sveitaþorpi með Jennifer Aniston og Mark Ruffalo í aðalhlutverki, svo mikið er víst.