Vill breyta viðmiðunartíma vegna fæðingarorlofs

Jóhanna Sigurðardóttir, félags- og tryggingamálaráðherra, lagði frumvarp á Alþingi í dag þar sem lagðar eru til breytingar á lögum um fæðingar- og foreldraorlof.

Með frumvarpinu er meðal annars lagt til að viðmiðunartímabili við útreikning á greiðslum úr Fæðingarorlofssjóði verði breytt þannig að miðað verði við meðaltal heildarlauna foreldris yfir tólf mánaða samfellt tímabil sem lýkur sex mánuðum fyrir fæðingardag barns í stað tveggja heilla tekjuára fyrir fæðingu barns í núverandi lögum.

Síðarnefnda fyrirkomulagið hefur sætt allmikilli gagnrýni og hefur það meðal annars leitt til mikils ójafnræðis milli foreldra og getur munað allt að einu ári á viðmiðunartímabilinu.

Áfram er gert ráð fyrir að hafi foreldri ekki verið á vinnumarkaði á öllu viðmiðunartímabilinu skuli miða við meðalheildarlaun þess fyrir það tímabil sem foreldri hefur verið á innlendum vinnumarkaði. Þar á meðal teljast tilteknar tímabundnar aðstæður sem hafa þótt jafnast á við þátttöku á vinnumarkaði, svo sem þegar foreldri er í orlofi eða námsleyfi, fæðingarorlofi, tímabundið án atvinnu og hefur sótt um greiðslur innan atvinnuleysistryggingakerfisins eða er óvinnufært vegna sjúkdóms eða afleiðinga slyss.

Lagt er til að eftirlit með framkvæmd laganna verði fært frá skattyfirvöldum til Vinnumálastofnunar en áfram er lögð áhersla á nána samvinnu milli Vinnumálastofnunar og skattyfirvalda. Einkum er átt við að fylgst verði með því að foreldrar leggi sannanlega niður störf í fæðingarorlofi og að þeir hagnist ekki á greiðslum úr sjóðnum þannig að um viðbót sé að ræða við tekjur þeirra fyrir sama tímabil.

Þá er í frumvarpinu lagt til að forsjárlausir foreldrar öðlist rétt til fæðingarstyrks enda liggi fyrir samþykki þess foreldris sem fer með forsjána um að forsjárlausa foreldrið hafi umgengni við barnið þann tíma sem greiðsla fæðingarstyrks stendur yfir. Enn fremur er gert ráð fyrir að jafnræðis verði gætt milli námsmanna við íslenska skóla óháð búsetu að því er varðar greiðslu fæðingarstyrks hvort sem þeir stunda hefðbundið nám við skólann eða eru í fjarnámi.