Auðlindafrumvarp í anda Indónesa

Össur Skarphéðinsson iðnaðarráðherra fer mikinn á blog-síðu sinni þessa dagana en hann hefur verið í opinberri heimsókn í Indónesíu. Össur er greinilega mjög hrifinn af því hvernig löggjöf Indónesar hafa um orku-og auðlindir sínar og í síðustu blogfærslu skrifar Össur um nýtt auðlindafrumvarp sem hann hefur í smíðum og ber helst að skilja á honum að fordæmi Indónesa verði þar m.a. lagt til grundvallar.

Annars eru helstu ákvæði í komandi auðlindafrumvarpi iðnaðarráðherra þau að lögbundinn aðskilnaður verði á annars vegar samkeppnisrekstri, þ.e.a.s. framleiðslu og sölu á orku, og hins vegar á sérleyfisþáttum, dreifingu orku, svo sem rafmagns, heits og kalds vatns, og fráveitum.

Ríki, sveitarfélög eða fyrirtæki í þeirra eigu, megi ekki selja frá sér sjálfar orkulindirnar. Einkaaðilar sem búa yfir orkulindum fá hins vegar að ráðstafa þeim sjálfir að eigin vild í samræmi við lög og reglur. Þess ber hins vegar að geta, að mikill meirihluti nýttra og ónýttra orkulinda er nú þegar í opinberri eigu í gegnum þjóðlendur, ríkisfyrirtæki, ríkisjarðir, sveitarfélög, jarðir í þeirra eigu, eða fyrirtæki sem þau eiga.

Sérleyfis- eða einokunarþættirnir verði í félagslegri meirihlutaeign til að tryggja hagsmuni íbúanna um verð og gæði. Fyrirmyndin að þessu er úr vatnsveitulögunum þar sem kveðið er á um að vatnsveita verður að vera undir slíku eignarhaldi.

Nýting orkulindanna má láta með tímabundnum hætti í hendur einkafyrirtækja gegn fullu gjaldi, sem rennur þá til eigandans hverju sinni, sem er þá ýmist sveitarfélag, fyrirtæki í eigu sveitarfélaga, ríkið, eða fyrirtæki í eigu ríkisins.

Forgangsákvæði tryggði að almennu veiturnar, sem yrðu þá á hendi félagslegs meirihluta, hefðu jafnan tryggan forgang að orku og vatni. Í því felst sterk vernd fyrir neytendur á viðkomandi svæði