Ummæli yfirlæknisins á Kárahnjúkum voru óheppileg og orðum aukin

Ummæli yfirlæknisins á Kárahnjúkum í kjölfar veikinda starfsmanna við virkjunina í apríl voru óheppileg og orðum aukin. Þetta kemur fram í nýrri greinargerð frá Landlæknisembættinu vegna veikindanna og viðbragða heilbrigðisstarfsmanna við þeim. Landlæknir segir þó mikilvægt að sú staðreynd yfirskyggi ekki aðalatriði málsins, sem er að „verkamönnum við Kárahnjúkavirkjun verði boðin starfsaðstaða sem stofni ekki heilsu þeirra í hættu í bráð og lengd." Eftirfylgni þeirra mála er í höndum Vinnueftirlits Ríkisins.

Haft var eftir yfirlækninum í fréttum Ríkistútvarpsins að um 180 verkamenn á Kárahnjúkum hafi veikst vegna mengunar og slæms aðbúnaðar í aðrennslisgöngum Kárahnjúkavirkjunar. Ítalska verktakafyrirtækið Impregilo gagnrýndi þetta harðlega og sagði þær misvísandi og rangar. Í greinargerð Landlæknis kemur fram að embættið komi að jafnaði ekki að athugun mála af þessu tagi en að það hafi verið óhjákvæmilegt í kjölfar viðtalsins við yfirlækninn, Þorstein Njálsson.

Landlæknir gerði því athugun á svæðinu í samvinnu við fleiri aðila. Sú athugun „leiddi í ljós að á annan tug þeirra sem starfað hafa í aðrennslisgöngum Kárahnjúkavirkjunar undanfarnar vikur höfðu einkenni um eitrun af völdum mengunar í andrúmslofti eða að rökstuddar grunsemdir voru um slíka eitrun." Viðbrögð yfirlæknisins hafi því verið rétt þegar hann gerði viðvart um veikindin. „Hann fór hins vegar ekki réttar boðleiðir og fór ekki eftir skipulögðu samskiptaferli öryggismála, þannig að áhyggjur hans höfðu áhrif síðar en eðlilegt var. Mikilvægt er að við framkvæmd heilbrigðis og öryggismála sé farið að settum reglum, þannig að þeir sem ábyrgð beri á hverju sviði geti gripið til viðeigandi ráðstafana eins fljótt og verða má. Skipulag öryggismála við Kárahnjúkavirkjun miðast við að tryggja slík viðbrögð."

Í greinargerðinni kemur einnig fram að rúmlega 40 manns hafi fengið matareitrun þann 19. apríl á vinnusvæðinu auk þeirra sem kenndu sér meins vegna mengunar í göngunum. „Flestir virðast hafa náð heilsu á ný, en mikilvægt að það verði staðfest með læknisskoðun." Þá segir Landlæknir að ráðstafanir hafi verið gerðar til að minnka notkun loftmengandi vinnuvéla og bæta loftræstingu í göngunum. „Eftirlit með mengunarmælingum hefur verið hert, viðmiðunarmörk vegna hættulegrar mengunar munu hafa verið lækkuð tímabundið og læknar tilkynna nú hvert hugsanlegt atvik og tengsl þess við vinnuumhverfið á þar til gerðum eyðublöðum, sem eykur möguleikana á að tengja veikindi við vinnuumhverfi."

„Þrátt fyrir aðgerðir voru enn vísbendingar um að ástandið að loftgæði í göngunum kynni að standa tæpt fyrstu vikurnar eftir heimsókn landlæknis, sóttvarnarlæknis og yfirlæknis vinnueftirlitsins og nokkrar einstaklingsbundnar tilkynningar bárust. Brýnt þótti að fylgjast grannt með mengun andrúmslofts og stöðva vinnu þegar mengun færi umfram viðmiðunarmörk. Síðasta mánuðinn hafa engar slíkar tilkynningar borist, sem bendir til þess að úrbætur hafi borið tilætlaðan árangur."

Greinargerð Landlæknis er hér fyrir neðan í heild sinni.