Hluti Hellisheiðarvirkjunar telst þjóðlenda - Esjan eign Reykvíkinga og bænda

Málefni Hellisheiðarvirkjunar eru í uppnámi eftir að Óbyggðanefnd kvað upp þann úrskurð í dag að hluti af virkjunarsvæðinu sé þjóðlenda. Skíðasvæðið í Bláfjöllum og Sandskeið teljast einnig þjóðlendur. Kröfu um að háhitasvæði í Trölladyngju falli undir þjóðareign var hins vegar hafnað og Esjan er ekki þjóðlenda heldur telst séreign Reykvíkinga og bænda.

Menn biðu spenntir þessa úrskurðar óbyggðanefndar enda mál manna að sjaldan hafi verið kveðið upp úr um jafnverðmæt eignaréttindi á landi og í dag. Þar munar mestu um háhitasvæði Reykjanesfjallgarðsins sem nýtast munu jarðvarmavirkjunum. Undir var stór hluti af landnámi Ingólfs, þar á meðal sjálf Esjan, en ríkið krafðist þess að efsti hluti hennar yrði þjóðlenda. Reykjavíkurborg og bændur töldu sig eiga Esjuna og á það var fallist.

Landeigendur i Grindavík og Vatnsleysustrandarhreppi fögnuðu einnig en Trölladyngja og Höskuldarvellir teljast séreign. Inni á því svæði suðvesturhornsins sem úrskurðað var sem þjóðlenda eru meðal annars Bláfjöllin, Sandskeið, Jósepsdalur, Svínahraun, hluti Hengilsins, Selvogsafréttur, Ölfusafréttur og Grafningsafréttur. Eignarland Kolviðarhóls var undanskilið. Þetta þýðir að sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu eiga ekki skíðalöndin í Bláfjöllum og Kópavogur ekki Sandskeið. En sennilega var fulltrúum Orkuveitu Reykjavíkur mest brugðið. Hluti af borholum Hellisheiðarvirkjunar telst nú vera á þjóðlendu, þó svo að Orkuveitan hafi keypt löndin, bæði af bændum í Ölfusi og ríkinu. Þetta þýðir að málefni Hellisheiðarvirkjunar, sem nú er að rísa eru í uppnámi. Hjörleifur Kvaran, lögmaður Orkuveitu Reykjavíkur, segir að það verði nú skoðað rækilega hvort úrskurðurinn verði borinn undir dómstóla. Hann telur þó að hann muni ekki hafa áhrif á framkvæmdir sem standa yfir og fyrirhugaðar eru við Hellisheiðarvirkjun, enda hafi Orkuveitan öll leyfi til að rannsaka og nýta Hellisheiði. Orkuveitan þyrfti hins vegar væntanlega að semja við ríkið, nýjan eiganda að auðlindinni, um afnot af henni, eða beita eignarnámi.