Hátt gengi - tap í sjávarútvegi

Sjávarútvegurinn verður af um fimmtán milljörðum króna á ári vegna hás gengis íslensku krónunnar. Þetta segir Arnar Sigurmundsson. framkvæmdastjóri Samtaka fiskvinnslustöðva. og telur að um 300 störf kunni að hafa tapast vegna þessa á undaförnum mánuðum. Minna útflutningsverðmæti sjávarútvegsins veldur tapinu en til viðbótar koma hækkanir á olíuverði. Skuldir sjávarútvegsins hafa lækkað vegna gengisins og ýmis kostnaður við tæki. Eftir standa hins vegar um fimmtán milljarðar sem greinin verður af. Laun sjómanna eru beintengd aflaverðmætinu og því hafa þau ekki hækkað til samræmis við annað. Eiríkur Tómasson, varaformaður LÍÚ og framkvæmdastjóri Þorbjarnar Fiskaness, segir þetta draga kjarkinn úr greininni og valda því að sjómenn og fiskvinnslufólk flýi í betur borguð störf. Þorbjörn Fiskanes verður af um 800 milljónum ári vegna hágengisins. Arnar Sigurmundsson, framkvæmdastjóri Samtaka fiskvinnslustöðva, segir að hátt gengi hafi í för með sér að tekjur margra fyrirtækja séu 10-15 prósentum minni en ella. Auðvitað sé ákveðinni tilkostnaður minni vegna hágengisins, til að mynda olía, en engu að síður hafi það neikvæð áhrif á útflutningsgreinar. Spurður hvort þetta komi jafn niður á öllum greinum segir Arnar að þetta birtist mest í því að fyrirtæki sem hafi átt við erfiðleika að etja að undanförnu verði fyrst fyrir barðinu á hágenginu. Arnar nefnir sem dæmi fyrirtæki í rækjuvinnslu þar sem illa hafi gengið undafarin 3-4 ár og fyrirtæki sem séu nýkomin af stað eða gengið í gegnum fjárhagslega endurskipulagningu. Hann hafi orðið var við það að undanförnu að þessum fyrirtækjum hafi verið lokað. Aðspurðu hvaða þýðingu þetta hafi fyrir störf í greininni segir Arnar að það sé alveg ljóst að á þessu ári hafi nokkur störf tapast í fiskvinnslu. Stundum gerist það þannig að þegar fyrirtæki sé lokað á einum stað sé annað á næsta stað sem taki við verkefnunum, kannski með svipuðum fjölda starfsfólks. Engu að síður telji hann að það sé ekki ofáætlað að á milli 200-300 störf hafi tapast vegna hágengisins, en fiskvinnsla hafi verið lögð á landinu.   Eiríkur segir erfitt að setja fingur á ástandið því menn haldi áfram í lengstu lög. Þetta sé þó klárlega mikil blóðtaka fyrir atvinnugreinina. Það hafi hist svo vel á að eftirspurn eftir sjávarafurðum sé mikil og verðið því hærra, það geti þó ekki hækkað endalaust án þess að neytendur fari að snúa sér að öðrum afurðum. Gengisvísitalan er um eitthundrað og sjö prósent en er um eitthundrað tuttugu og fimm í venjulegu ári.