Sjálfsmorð tuttugu sinnum líklegri

Sjálfsmorð eru tuttugu sinnum líklegri meðal fanga en hins almenna borgara. Mesta hættan er við upphaf afplánunnar og við uppkvaðningu þungra dóma. Karlmaður sem dæmdur var í gær í þriggja ára fangelsi fyrir gróft kynferðisofbeldi gagnvart stjúpdóttur sinni framdi sjálfsvíg í kjölfar dómsins. Maðurinn neitaði að hafa brotið gegn stúlkunni, en viðurkenndi að hafa átt barnaklám sem fannst á heimili hans. Maðurinn svipti sig lífi eftir að dómur féll. Björn Harðarson, sálfræðingur, hefur starfað náið með föngum. Fylgst er náið með þeim þegar þeir hefja afplánun, enda eru sjálfsmorð innan veggja fangelsa tuttugu sinnum algengari en hjá hinum almenna borgara. Mesta hættan er á fyrstu tveimur sólarhringunum eftir að fólk hefur afplánun, og svo þegar menn ljúka afplánun og þurfa að takast á við lífið utan múranna á nýjan leik. Björn segir að þeir sem fái þunga dóma séu oft í mikilli sjálfsvígshættu fyrst eftir að dómur fellur, enda sjái fólk þá fram á langan tíma inni í fangelsum og því verði ákveðið vonleysi. Vel er fylgjst með líðan þeirra sem koma til afplánunnar, en Birni er ekki kunnugt um hvort fylgst er sérstaklega með mönnum strax við dómsuppkvaðningu, í þeim tilfellum sem þeir hefja ekki afplánun strax. Björn segir að kynferðisafbrotamenn séu oft kvíðnari en aðrir þegar þeir koma inn í fangelsin. Hann segir það þekkt hér og relendis að kynferðisafbrotamenn séu hræddir við viðtökurnar sem þeir fái, enda lendi þeir oft neðst í valdastiganum.