Erfið samningsstaða sjómanna

Samningsstaða sjómanna er erfið þar sem stjórnvöld standa við bakið á útvegsmönnum. Það hafi sýnt sig við lagasetningar á löglegri verkfallsboðun sjómanna árið 2001, 1998 og 1994. Þetta segir Sævar Gunnarsson, formaður Sjómannasambands Íslands. Hann hafi sýnt vilja til að ná kjarasamningum við Landsambands íslenskra útvegsmanna en þeir nagi neglurnar og bíði eftir lagasetningu stjórvalda. Sjómenn hafi verið samningslausir frá áramótum. "Það þarf tvo til að semja og í mínum huga hef ég sýnt vilja í verki. Það er meira en útvegsmenn hafa gert. Það er alveg klárt mál að síðast þá báðu útvegsmenn um lagasetningu. Þeir vita það sjálfir að ég veit að þeir beinlínis gengu á fund sjávarútvegsráðherra og hann á fund ríkisstjórnarinnar sem ákváð fyrir tilmæli LÍÚ að setja lögin á," segir Sævar. Stjórnvöld gagnrýnd alvarlega Sævar bendir á að 8. júní hafi íslensk stjórnvöld sætt alvarlegri gagnrýni þegar málið var tekið upp hjá Alþjóðavinnumálastofnuninni og fulltrúar þeirra rúmlega 140 landa sem sátu fundinn hafi öll sem eitt skorað á stjórnvöld að skipta sér ekki af kjaraviðræðunum. "Við vorum ein tuttugu þjóða sem vorum tekin út úr fyrir alvarleika málsins. Ef að stjórnvöld láta sér ekki segjast þá veit ég ekki í hvaða heimi þessir menn búa," segir Sævar. "Kröfurnar okkar eru alveg skýrar. Það sem við erum að biðja um núna og gerum kröfu um er að við fáum sömu leiðréttingu á launakjörum okkar og aðrir launþegar eru að fá. [...] Við erum ekkert að biðja um annað. Kröfur þeirra hljóða upp á kjaraskerðingu fyrir sjómenn, þ.e.a.s. lækkun á launakostnaði útgerðar. Það er miklu erfiðara og alvarlegra mál einfaldlega vegna þess að þær kröfur eru svo stórar." Sjómannaafslátturinn í hættuÍ desember lagði Geir H. Haarde fjármálaráðherra fram þingsályktunartillögu um afnám sjómannaafsláttar í áföngum frá 1. janúar 2005 þar til ársins 2008. Sjómönnum beri í framhaldinu að semja sjálfir um hann við útvegsmenn. Tillagan náði ekki fram að ganga að sinni en sjómenn hræðast að hún verði aftur borin upp. Sævar segir það öfugmæli ráðherra að samningsnefnd ríkisins neiti að semja við háseta Hafrannsóknarstofnunar um sjómannaafsláttinn í ljósi þessa. "Það er alveg ljóst, og reyndar hefur fjármálaráðherra lýst því yfir, að sjómannaafslátturinn verði ekki af sjómönnum tekinn öðruvísi en þeim verði bættur hann," segir Sævar og bætir við:"Svo neitar hann að semja um þetta. Ég lendi alltaf að sama brunni. Þessi vinnubrögð eru með ólíkindum. Kannski eðlilegast að fréttamenn spyrji hann: Á hvaða ferðalagi ertu? Ég spyr hann hiklaust: Á hvaða ferðalagi ertu fjármálaráðherra að vera með svona klárar yfirlýsingar um að það eigi að semja með þessum hætti og neita svo að koma að málunum." Sævar segir niðurstöðu samningsins gefa fordæmi fyrir viðræður sjómanna og útvegsimanna þó umræður um sjómannaafsláttinn hafi verið lagðar til hliðar. "Það hefur ekkert brotið á þessu ennþá en það er alveg ljóst að þetta verður uppi þegar kemur að því að ljúka samningum." Vantar varðskip á sjóÍ mörg horn er að líta hjá Sævari og Sjómannasambandinu. Hann óttast um öryggi sjómanna og segir óásættanlegt að engin varðskip séu á sjó. Hann vill að stjórnvöld skoði í sinn rann. "Þetta er gjörsamlega óásættanlegt ástand og okkur öllum til skammar að ekkert skip skuli vera á miðunum í kringum landið. Ekki bara út af landhelgisbrotum því samkvæmt skyldum eru verkefni þau sem þessi skip eiga að framkvæma mörg: Eftirlit með ferðum skipa, eftirlit með landhelgisbrotum, eftirlit með veiðarfærum og síðast en ekki síst öryggismál sjómanna. " Sævar segir að minnst tvö skip ef ekki þrjú skip þyrftu alltaf að vera á hafi úti. "Til þess að tvö skip geti alltaf verið úti þurfta þrjú skip að vera í gangi. Það gera sér allir grein fyrir þegar tekið er tillit til viðhalds og fríi áhafna og slíks. Það er óásættanlegt þetta ástand eins og það er."