Falleinkunn fjárlaganna

Ráðuneyti og tilteknar ríkisstofnanir hafa ár eftir ár farið langt fram úr fjárheimildum sem gefnar voru í fjárlögum. Ríkisendurskoðun segir þessa framúrkeyrslu óásættanlega og gefur framkvæmd fjárlaganna falleinkunn. Ríkisendurskoðun gagnrýnir ráðuneyti og stofnir ríkisins harðlega í skýrslunni. Þrátt fyrir að áætlanagerð hafi almennt batnað segir í skýrslunni að halli þeirra stofnana sem fari umfram fjárheimildir hafi vaxið á árinu 2003. Þannig voru um síðustu áramót 120 fjárlagaliðir af 530 með meira en fjögurra prósenta uppsafnaðan halla eða yfir leyfilegum mörkum í reglugerð um framkvæmd fjárlaga. Heildarniðurstaðan er því að fjárlög gerðu ráð fyrir að ríkissjóður yrði rekinn með 3,8 milljarða króna afgangi en reyndin varð ríflega 9 milljarða halli. Áætluð gjöld voru 13 milljörðum hærri en tekjur. Nú þegar mönnum er tíðrætt um stjórnarskrána er ekki úr vegi að athuga hvað í henni stendur um þetta mál. Í 41. grein skrárinnar segir að ekkert gjald megi greiða af hendi, án heimildar í fjárlögum eða fjáraukalögum. Þannig má segja að þessi framúrakstur sé í raun brot á stjórnarskránni. Í skýrslu Ríkisendurskoðunar segir meðal annars: „Margar stofnanir og ráðuneyti hafa farið langt fram úr fjárheimildum á undanförnum árum. Allt of margir fjárlagaliðir fara ár eftir ár fram úr þeim fjárheimildum sem starfseminni voru ætlaðar í fjárlögum ... Í nágrannalöndum eru fjárlög virt og það heyrir til undantekninga að stofnanir fari fram úr heimildum.“ Annars staðar í skýrslunni segir: „Sú umframkeyrsla sem viðgengist hefur hjá ráðuneytum og einstökum stofnunum ár eftir ár hefur leitt til þess að markmið stjórnvalda um hóflega aukningu ríkisútgjalda og hallalausan rekstur síðustu ár hafa ekki gengið eftir.“