Áróðursmyndir Hitlers um Ísland 12. september 2004 00:01 Sjötíu ára gamlar áróðursmyndir um Ísland, sem fundust í ríkissafni Hitlersstjórnarinnar, er meðal þess sem Kvikmyndasafn Íslands sýnir í Bæjarbíói um þessar mundir. Áróðursmyndirnar voru gerðar með það fyrir augum að útlista kosti landvinninga á fjarlægum slóðum. Myndirnar eru fjórar, um tíu mínútur að lengd, og hafa aldrei áður verið sýndar á tjaldi og í fullri lengd hér á landi. Erlendur Sveinsson kvikmyndagerðarmaður hafði uppi á þeim árið 1978 hjá austur-þýska kvikmyndasafninu sem geymdi ríkissafn Hitlersstjórarinnar. Þar var honum sagt að tilgangur með gerð myndanna hefði verið að nýta þær í áróðursskyni, eða vekja áhuga þýsku þjóðarinnar á fjarlægum löndum. Tópis-Klang Film gaf myndirnar út og kallaði þær „menningarmyndir“ en sá sem var yfir því kvikmyndafyrirtæki á þeim tíma var enginn annar en Göbbels, áróðursmálaráðherra Þýskalands. Myndirnar voru hins vegar gerðar undir stjórn Austur-Þjóðverjans Pauls Burkert sem notaði alls kyns starfsheiti eins og doktor í ljósmyndum og vísindamaður í málefnum Norðurslóða. Hann fékk ýmis fyrirtæki til að kosta vísindaleiðangra til Íslands og kom hingað 1934 og 1935 með það í huga að rannsaka land og þjóð og kvikmynda. Það gerði hann og gaf að auki út tvær bækur um Ísland. Atvinnuvegirnir, jarðvarmi og vatnsföll voru meðal efnistaka Burkerts. Erlendur segir það alveg sérstaka tilfinningu að sjá þessar myndir, sem teknar eru á 35mm filmu, uppi á kvikmyndatjaldinu. Hann á því von á að myndirnar verði sýndar áfram á vegum Kvikmyndasafnsins í alls konar samhengi. Þar er meðal annars að finna einstakar myndar, teknar um borð í gamla Gullfossi og myndskeið af Landspítalanaum sem eru líklega með fyrstu myndum sem þar voru teknar. Fréttir Innlent Mest lesið Fjögurra tonna eldflaugabútur skall á tunglið á ógnarhraða Erlent Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Innlent Gleymdi að hann hefði staðið fyrir innleiðingu Evrópulaga Innlent Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Innlent Verja fúlgum fjár í að hafa upp á þeim sem gagnrýna ICE á netinu Erlent Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Innlent Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Innlent Algjörlega varnarlausir gegn skotflaugum Rússa Erlent Ítrekað hjólað á móti umferð Innlent Segir lögreglu skrumskæla gamansöm ummæli Innlent Fleiri fréttir Segir enga tryggingu fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Barn í hoppukastala sem tókst á loft Gleymdi að hann hefði staðið fyrir innleiðingu Evrópulaga Alvarlegt að ógna fólki með því sem það heldur að sé vopn Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Segir lögreglu skrumskæla gamansöm ummæli Landsmönnum fjölgaði um 1.450 á öðrum ársfjórðungi Ítrekað hjólað á móti umferð Marktækur munur á fylgi Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Ný ESB-könnun, skipverjar Bandero og óþarfa hætta á Hverfisgötu Skipverjarnir mega allir fara frá borði Næturborun í sjó lokið og verktakar þakka íbúum þolinmæðina Minnst einn skipverji Bandero má fara frá borði „Við látum ekki fæla okkur aftur inn í skápinn“ „Við erum svolítið strand“ Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Slökktu eld í jepplingi á „örskotsstund“ Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Engir minkar hafi ratað í gildrur síðustu sólarhringa „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Gríðarlegur fjöldi fyrir norðan og mikil óþolinmæði á heimleið Kólumbíumenn í haldi og skipverjar Bandero bíða örlaga sinna Fjölskyldan í haldi vegna gruns um innflutning fíkniefna Heimir Hannesson er látinn Breytir ekki veðurspám til að þóknast hátíðahöldurum Sjá meira
Sjötíu ára gamlar áróðursmyndir um Ísland, sem fundust í ríkissafni Hitlersstjórnarinnar, er meðal þess sem Kvikmyndasafn Íslands sýnir í Bæjarbíói um þessar mundir. Áróðursmyndirnar voru gerðar með það fyrir augum að útlista kosti landvinninga á fjarlægum slóðum. Myndirnar eru fjórar, um tíu mínútur að lengd, og hafa aldrei áður verið sýndar á tjaldi og í fullri lengd hér á landi. Erlendur Sveinsson kvikmyndagerðarmaður hafði uppi á þeim árið 1978 hjá austur-þýska kvikmyndasafninu sem geymdi ríkissafn Hitlersstjórarinnar. Þar var honum sagt að tilgangur með gerð myndanna hefði verið að nýta þær í áróðursskyni, eða vekja áhuga þýsku þjóðarinnar á fjarlægum löndum. Tópis-Klang Film gaf myndirnar út og kallaði þær „menningarmyndir“ en sá sem var yfir því kvikmyndafyrirtæki á þeim tíma var enginn annar en Göbbels, áróðursmálaráðherra Þýskalands. Myndirnar voru hins vegar gerðar undir stjórn Austur-Þjóðverjans Pauls Burkert sem notaði alls kyns starfsheiti eins og doktor í ljósmyndum og vísindamaður í málefnum Norðurslóða. Hann fékk ýmis fyrirtæki til að kosta vísindaleiðangra til Íslands og kom hingað 1934 og 1935 með það í huga að rannsaka land og þjóð og kvikmynda. Það gerði hann og gaf að auki út tvær bækur um Ísland. Atvinnuvegirnir, jarðvarmi og vatnsföll voru meðal efnistaka Burkerts. Erlendur segir það alveg sérstaka tilfinningu að sjá þessar myndir, sem teknar eru á 35mm filmu, uppi á kvikmyndatjaldinu. Hann á því von á að myndirnar verði sýndar áfram á vegum Kvikmyndasafnsins í alls konar samhengi. Þar er meðal annars að finna einstakar myndar, teknar um borð í gamla Gullfossi og myndskeið af Landspítalanaum sem eru líklega með fyrstu myndum sem þar voru teknar.
Fréttir Innlent Mest lesið Fjögurra tonna eldflaugabútur skall á tunglið á ógnarhraða Erlent Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Innlent Gleymdi að hann hefði staðið fyrir innleiðingu Evrópulaga Innlent Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Innlent Verja fúlgum fjár í að hafa upp á þeim sem gagnrýna ICE á netinu Erlent Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Innlent Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Innlent Algjörlega varnarlausir gegn skotflaugum Rússa Erlent Ítrekað hjólað á móti umferð Innlent Segir lögreglu skrumskæla gamansöm ummæli Innlent Fleiri fréttir Segir enga tryggingu fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Barn í hoppukastala sem tókst á loft Gleymdi að hann hefði staðið fyrir innleiðingu Evrópulaga Alvarlegt að ógna fólki með því sem það heldur að sé vopn Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Segir lögreglu skrumskæla gamansöm ummæli Landsmönnum fjölgaði um 1.450 á öðrum ársfjórðungi Ítrekað hjólað á móti umferð Marktækur munur á fylgi Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Ný ESB-könnun, skipverjar Bandero og óþarfa hætta á Hverfisgötu Skipverjarnir mega allir fara frá borði Næturborun í sjó lokið og verktakar þakka íbúum þolinmæðina Minnst einn skipverji Bandero má fara frá borði „Við látum ekki fæla okkur aftur inn í skápinn“ „Við erum svolítið strand“ Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Slökktu eld í jepplingi á „örskotsstund“ Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Engir minkar hafi ratað í gildrur síðustu sólarhringa „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Gríðarlegur fjöldi fyrir norðan og mikil óþolinmæði á heimleið Kólumbíumenn í haldi og skipverjar Bandero bíða örlaga sinna Fjölskyldan í haldi vegna gruns um innflutning fíkniefna Heimir Hannesson er látinn Breytir ekki veðurspám til að þóknast hátíðahöldurum Sjá meira