Við þurfum öll á hjúkrun að halda

Í dag, 12. maí, er alþjóðlegur dagur hjúkrunarfræðinga og jafnframt fæðingardagur Florence Nightingale, sem gjarnan er kölluð fyrsti hjúkrunarfræðingurinn. Florence var vel menntuð kona sem helgaði líf sitt hjúkrun og umbótum í heilbrigðisþjónustu. Hún beitti tölfræðilegum gögnum til að sýna fram á gagnsemi meðferða og vinnubragða og sýndi meðal annars með afgerandi hætti að sjúklingum farnaðist betur þegar þeir sem sinntu þeim gættu að hreinlæti, hreinsuðu hendur sínar, tryggðu góða næringu og ferskt loft.

Á grunni rannsókna og vísinda stendur hjúkrunarfræði enn í dag. Hjúkrunarfræðingar sinna störfum sínum á grunni gagnreyndrar þekkingar um hvaða aðferðir reynast bestar til að hjúkra fólki til heilsu. Mikilvægi vísinda og þekkingar í hjúkrunarfræði hefur alltaf verið ótvírætt og þörfin fyrir góða menntun hjúkrunarfræðinga hefur aldrei verið meiri en nú.

Starfið krefst bæði þekkingar á nýrri tækni, meðferðum og nýsköpun í heilbrigðisþjónustu og skilnings á félagslegum, menningarlegum og umhverfislegum þáttum sem hafa áhrif á heilsu fólks. Hjúkrunarfræðingar þurfa að geta sinnt fjölbreyttum skjólstæðingum, stýrt þverfaglegu samstarfi og endurspeglað það samfélag sem þeir starfa í.

Viðfangsefni hjúkrunarfræðinga breytast stöðugt í takt við samfélagsþróun. Fjölgun aldraðra, aukning lífsstílssjúkdóma, fleiri langvinn fjölveikindi og þörf fyrir aukna sérhæfingu kallar á nýjar lausnir og öra þekkingarþróun hjúkrunarfræðinga. Á sama tíma skapa stríð, fólksflutningar, loftslagsbreytingar, náttúruhamfarir og skautun í samfélaginu nýjar áskoranir sem krefjast menningarfærni og þekkingar á fjölbreyttum heilsufarsvanda. Því er afar brýnt að menntun hjúkrunarfræðinga sé öflug og vönduð.

Hjúkrunarfræðingar á Íslandi hafa lengi verið í fremstu röð á heimsvísu og notið mikils trausts. Hjúkrunarfræði var færð á háskólastig hér á landi fyrir rúmlega 50 árum, fyrst Evrópulanda og í fyrra fagnaði Tímarit hjúkrunarfræðinga 100 ára afmæli sem gerir það að einu elsta tímariti landsins. Frá upphafi hafa íslenskir hjúkrunarfræðingar verið frumkvöðlar sem sýnt hafa dug, metnað og þor til þess að vera í fararbroddi og veita bestu mögulegu hjúkrun sem völ er á.

Sá metnaður sést vel í því hvernig hjúkrunarfræðingar hafa nýtt aukin tækifæri til starfsþróunar síðasta ár. Umsóknum í Starfsþróunarsetur hjúkrunarfræðinga fjölgaði um 80% milli ára eftir að framlag til þess var aukið í síðustu kjarasamningum. Það endurspeglar sterkan vilja stéttarinnar til að efla þekkingu sína með það markmið að auka gæði og öryggi hjúkrunar sem þeir veita.

Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga telur rúmlega 4.000 starfandi hjúkrunarfræðinga og um 90% þeirra starfar hjá hinu opinbera við margskonar störf. Í þessari öflugu stétt felast gríðarleg verðmæti fyrir íslenskt samfélag og heilbrigðiskerfi sem mikilvægt er að nýta til fulls.

Í dag höldum við upp á alþjóðlegan dag hjúkrunarfræðinga. Ég hvet fólk til að staldra við og rifja upp síðasta augnablikið sem það mætti hjúkrunarfræðingi við störf. Því hjúkrunarfræðingar snerta á flestum stigum lífsins og samfélagsins í heild, frá vöggu til grafar, eins og segir svo fallega í nýrri auglýsingu okkar hjúkrunarfræðinga. Við þurfum öll á hjúkrun að halda!

Til hamingju með daginn hjúkrunarfræðingar!

Höfundur er formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga.