Seðlabankinn eykur eftirlit með höftum

Seðlabanki Íslands hefur ákveðið að styrkja eftirlit sitt með gjaldeyrishöftunum. „Það er verið að herða eftirlitið vegna þess að það hefur komið upp fjöldi vísbendinga um að það sé verið að fara í kringum höftin,“ segir Ingibjörg Guðbjartsdóttir, forstöðumaður gjaldeyriseftirlitsins.

Ingibjörg segir erfitt að meta hversu háar upphæðir um sé að ræða eða fjölda mála sem tengist brotum á gjaldeyrislögum og reglum settum á grundvelli þeirra. „Þetta eru bæði aflandsviðskipti og brot á skilaskyldunni en það er erfitt að nefna tölur. „Ég get þó sagt að það eru fjölmörg mál til skoðunar og við höfum verið að starfa náið með Fjármálaeftirlitinu (FME) og mörg þeirra eru til skoðunar þar. Þetta er erfitt ástand og við erum að reyna að taka á því.“

Eins og Fréttablaðið hefur greint frá hefur að undanförnu verið fjöldi mála til skoðunar hjá Seðlabankanum og nokkrir tugir mála eru nú þegar í rannsókn. Erfitt hefur hins vegar verið að fá upplýsingar um framgang þeirra.

Ingibjörg vill ekki tjá sig um hvort stofnun sérstakrar eftirlitsdeildar vegna gjaldeyrishaftanna sé ekki seint til komin og eðlilegt hefði verið að hún hefði verið sett á fót á sama tíma og höftunum var komið á.

Ársæll Valfells, lektor við viðskipta- og hagfræðideild Háskóla Íslands, sem hefur gagnrýnt gjaldeyrishöftin í ræðu og riti, telur að aðgerð eins og þessi geri það enn ólíklegra að hægt verði að afnema höftin eins og ráðgert er. „Ef eitthvað er þá skapar þessi aðgerð meira vantraust og tortryggni á Seðlabankanum, sem er þó í dag fullkomlega rúinn trausti.“

Ársæll segir að aðgerðin sé aðeins framhald á þeim vítahring sem bankinn er fastur í eftir setningu gjaldeyrishaftalaganna.

Í tilkynningu frá bankanum segir að endurskipulagning gjaldeyriseftirlitsins breyti engu áætlun um afnám gjaldeyrishafta. Áformað er að stíga fyrstu skrefin í þeim efnum 1. nóvember næstkomandi. Ingibjörg segir að mikilvægur þáttur áætlunarinnar sé að efla eftirlit með þeim höftum sem eftir standa og til að framfylgja þeim af meiri krafti.

Gjaldeyriseftirlitið verður sjálfstæð eining innan bankans og heyrir beint undir seðlabankastjóra. Sérstök ráðgjafarnefnd verður gjaldeyriseftirlitinu til stuðnings.