Efasemdir um jafnlaunavottun innan stjórnarandstöðunnar

Frumvarp um jafnlaunavottun fær að öllum líkindum brautargengi á Alþingi þrátt fyrir andstöðu innan stjórnarliðsins. Fulltrúar stjórnarandstöðuflokkanna eru efins um að frumvarpið nái utan um vandann eða að aðferðafræðin virki yfirhöfuð. Aftur á móti er ekki að merkja harða andstöðu gegn frumvarpinu á meðal stjórnarandstöðunnar.

„Í prinsippinu styðjum við allt sem útrýmir kynbundnum launamun. Við þurfum bara að sjá hvort þetta sé árangursrík leið til þess,“ segir Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Vinstri grænna. Hann situr í allsherjar- og menntamálanefnd sem er líkleg til að fá frumvarpið til skoðunar þótt enn eigi eftir að úthluta því.

Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, tekur undir þetta með Andrési. „Markmiðin eru góð en við erum ekki búin að taka neina afstöðu. Við eigum eftir að skoða hvort þetta nái þeim markmiðum sem verið er að leggja upp með og hvort við munum jafnvel þurfa að leggja til breytingar.“

Nokkrir þingmenn stjórnarliðsins hafa lýst yfir andstöðu við frumvarpið. Það hefur þó lítil sem engin áhrif á framgang þess ef þingmenn stjórnarandstöðunnar eru ekki beinlínis andvígir því. Aðeins meirihluti þeirra sem taka þátt í atkvæðagreiðslu um frumvarpið þarf til að samþykkja frumvarpið svo það verði að lögum. Það er ekki að heyra á stjórnarandstöðunni að frumvarpið mæti mikilli mótstöðu innan hennar.

Eins og ítarlega hefur verið fjallað um kveður frumvarpið á um það að öll fyrirtæki og stofnanir í landinu með 25 starfsmenn eða fleiri þurfi að undirgangast ferli til að greina kynbundinn launamun innan fyrirtækisins. Þau fyrirtæki sem greiða körlum og konum jöfn laun fyrir sambærilega vinnu fá jafnlaunavottun. Samkvæmt frumvarpinu þurfa fyrirtæki að undirgangast ferlið á þriggja ára fresti en verði frumvarpið að lögum verða þau innleidd í þrepum yfir þriggja ára tímabil þar sem byrjað er á stærstu fyrirtækjunum. Fulltrúar minni fyrirtækja hafa gagnrýnt frumvarpið og sagt það fela í sér óhóflegan kostnað fyrir fyrirtækin og að það sé of íþyngjandi.

Samkvæmt skýrslu á vegum velferðarráðuneytisins frá 2015 er launamunur kynjanna 7,6 prósent hjá vinnumarkaðnum í heild.

Engir af stjórnarandstöðuflokkunum eru búnir að fara markvisst yfir frumvarpið. „Í fljóti bragði er markmiðið gott í sjálfu sér en ég hef miklar áhyggjur af framkvæmdinni,“ segir Smári McCarthy, þingmaður Pírata. „Þegar verið er að ákveða hvaða fyrirtæki hljóti vottun eða ekki hlýtur að þurfa að mæla það út frá ákveðnum mælikvörðum. Ef þeir mælikvarðar eru á þann veg að auðvelt sé fyrir fyrirtæki að fá vottun með einhverjum yfirborðskenndum aðgerðum í stað raunverulegra aðgerða, þá er það vandamál.“

Smári segist hafa áhyggjur af því að ef slíkar glufur verði í frumvarpinu fyrir fyrirtæki þá gæti það frekar viðhaldið launamun kynjanna í stað þess að minnka hann.

Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar, tekur í sama streng. „Við munum ekki fara neitt ómálefnalega inn í þessa umræðu en við viljum fullvissa okkur um að þetta sé besta útfærslan.“