Framsetning í frumvarpi um fyrstu íbúð „afar villandi“ að mati Seðlabankans

Frumvarp ríkisstjórnarinnar um fyrstu fasteign lýtur fyrst og fremst að tekjuskiptingu og tilfærslu á skattbyrði milli kynslóða. Samanburður á greiðslubyrði og eftirstöðvar í greinargerð með frumvarpi til laga um stuðning til kaupa á fyrstu íbúð er afar villandi. Þetta er mat Seðlabanka Íslands í umsögn um frumvarpið.

Ríkisstjórnin kynnti sérstakar aðgerðir til stuðnings kaupendum að fyrstu fasteign í Hörpu í síðasta mánuði. Um er að ræða frumvarp til laga um stuðning til kaupa á fyrstu íbúð. Samkvæmt frumvarpinu mun fólk sem hefur ekki keypt fasteign áður geta tekið séreignasparnaðinn sinn skattfrjálst til kaupa á fyrstu íbúð yfir tíu ára tímabil frá því að lögin taka gildi. Markmiðið er að aðstoða ungt fólk ungt fólk við kaup á fyrstu íbúð með því að gera því kleift að nýta séreignarsparnað, sem það hefði ella nýtt sem ellilífeyri, til kaupa á fyrstu íbúð.

Efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis óskaði eftir umsögn Seðlabanka Íslands um frumvarpið hinn 19. ágúst síðastliðinn. Í umsögn Seðlabankans sem send var Alþingi í gær og birt á vef Seðlabankans í dag segir að þessar aðgerðir snúi fyrst og fremst að tekjuskiptingu og tilfærslu á skattbyrði milli kynslóða. Af þessum sökum taki Seðlabankinn ekki afstöðu til málsins.

„Seðlabankinn vekur þó athygli á að í greinargerð með frumvarpinu er borin saman greiðslubyrði og eftirstöðvar verðtryggðra og óverðtryggðra fasteignalána en ferlarnir sýndir á verðlagi hvers tíma miðað við ákveðna forsendu um verðlagsþróun. Þessi samanburður er afar villandi þar sem fjárhæðir eru ekki sambærilegar milli ára,“ að því er fram kemur í umsögninni.

Seðlabankinn telur rétt að setja samanburð sem sýnir greiðsluflæði yfir langan tíma fram á föstu verðlagi. Annars þarf að fylgja forsenda um þróun launa til að fá mat á greiðslubyrði og þróun fasteignaverðs ef tilgangurinn sé að meta eignamyndun.