Misskipting hefur áhrif á komandi kjaraviðræður

Vinnumarkaður Gylfi Arnbjörnsson, formaður ASÍ, og Aðalsteinn Árni Baldursson, formaður Framsýnar á Húsavík, segja mikilvægt að vinda ofan af þeirri misskiptingu auðs sem sé staðreynd í íslensku samfélagi. Þeir gagnrýna samtök atvinnulífsins sem og stjórnvöld fyrir að reyna ekki að minnka bilið milli fátækra og ríkra í þjóðfélaginu.

Í svari fjármálaráðherra við fyrirspurn Árna Páls Árnasonar um eignir og eigið fé ríkustu Íslendinganna kemur í ljós að árið 2013 átti ríkasta eitt prósent landsmanna 21,9 prósent alls eigin fjár í landinu. Heildarupphæð eigin fjár ríkasta eins prósents landsins var það ár 483 þúsund milljónir króna. Líkt og komið hefur fram er líklegt að þessar tölur séu vanáætlaðar því að hlutabréf eru talin á nafnvirði í þessum gögnum. Líklegt þykir að mörg þessara bréfa séu mun verðmætari á markaði og því gætu fengist mun hærri upphæðir fyrir bréfin verði þau seld. Því er líklegt að ríkustu Íslendingarnir séu mun ríkari en gefið er til kynna í svari fjármálaráðherra. Hæst fór eigið fé ríkasta prósents landsins árið 2010 og var þá 28,3 prósent af heild, og hafði þessi hópur því aldrei haft jafn mikið milli handanna samanborið við aðra íbúa landsins.

Aðalsteinn Árni Baldursson, formaður stéttarfélagsins Framsýnar á Húsavík, segir þessar tölur sláandi en samt sem áður komi þær sér ekki á óvart. „Forystumenn þessarar ríkisstjórnar eiga sjálfir alveg fyrir kók og pylsu og því þykir mér ekki líklegt að þessi ríkisstjórn beiti sér til að jafna bilið milli fátækra og ríkra á þessu kjörtímabili. Það er líka mjög erfitt að berjast fyrir fólk með um 200 þúsund krónur á mánuði og hitta fyrir í samtökum atvinnulífsins einstaklinga með sínar tvær milljónir á mánuði, skilningur fyrir hækkun lægstu launa er bara ekki nægilega mikill.“

Gylfi Arnbjörnsson, formaður ASÍ, segir ríkisstjórnina hafa haft tækifæri til þess að jafna þetta bil. „Það er svolítið súrt að sjá það að á meðan sjúklingar þurfa að greiða hærri gjöld og taka enn meiri þátt í kostnaði þá horfum við upp á það að auðlegðar- og auðlindaskattur er ekki nýttur til að komast til móts við þá verst settu í þjóðfélaginu. Þetta er ónýtt tækifæri til að jafna bilið og skapa meiri sátt í samfélaginu.“

Bæði Gylfi og Aðalsteinn Árni eru sammála um það að komandi kjaraviðræður gætu orðið mjög erfiðar. Átök á vinnumarkaði verði æ harðari og kröfur launafólks eru skýrar, að hækka lægstu laun þannig að hægt sé að lifa af þeim mannsæmandi lífi. „Það er alveg ljóst að ríkið hefur sýnt örlítið á spilin, það er augljóst svigrúm til launahækkana og lægst launaða fólkið á ekki að þurfa að bera byrðar þessa þjóðfélags enn og aftur,“ segir Aðalsteinn.