Vafasamt að tengja saman fiskneyslu og geðheilbrigði

Afar vafasamt væri að leiða að því líkur að samdráttur í neyslu fiskmetis hér á landi síðustu áratugi sé áhrifaþáttur í aukinni notkun á tauga- og geðlyfjum hér á landi. Þetta segir Engilbert Sigurðsson, prófessor í geðlækningum og yfirlæknir á geðsviði Landspítala.

Greint hefur verið frá niðurstöðum rannsóknar vísindamanna við háskólann í Melbourne í Ástralíu sem sýndu að hópur ungmenna í áhættuhóp á að þróa með sér geðrofssjúkdóma svo sem geðklofa voru ólíklegri til að þróa með sér sjúkdóminn ef þeir neyttu Omega-3 fitusýra í að minnsta kosti 12 vikur þegar fyrstu einkenni geðrofs voru að greinast hjá þeim fyrir sex til sjö árum.

Engilbert bendir raunar á að algengi alvarlegri geðrofssjúkdóma hafi hreint ekki aukist í þróuðum ríkjum Evrópu á síðustu áratugum. „Það hefur frekar dregið úr nýgengi í Evrópu og það er almennt ekki að aukast í vestrænum löndum þar sem vel er haldið utan um mæðravernd og næringarástand hefur verið gott og aðrir þættir sem skipta máli fyrir þroska miðtaugakerfisins.“ Flestir sem eru að veikjast ungir af geðklofa í dag hér á landi segir hann að hafi byrjað að nota kannabisefni reglulega sem unglingar og hafi að auki erfðaáhættu fyrir þróun geðrofssjúkdóma.

Þá segir Engilbert að þótt vitað sé að geðlyfjanotkun hafi aukist hér á landi síðustu tvo áratugi þá geti verið þar að baki fleiri ástæður en snúa að þróun geðheilbrigðis. „Notkun geðlyfja hefur aukist hér eins og á öðrum Vesturlöndum og heldur meira hér, en það er það sama og á við um ýmsa aðra lyfjanotkun hér á Íslandi,“ segir hann. Hér hafi verið tilhneiging til að lyfjanotkun aukist hraðar, en svo komi hin löndin alla jafna í kjölfarið með svipaða aukningu. Þannig séu Svíar á mjög svipuðum stað og Íslendingar hvað varði notkun þunglyndislyfja. „Málið er flókið og erfitt að smætta það í einföld skilaboð.“ 

Fréttir af áströlsku rannsókninni á ágæti Omega-3 fitusýra til forvarna gegn frekari þróun geðrofsveikinda segir Engilbert hins vegar í eðli sínu jákvæðar. „Við þurfum bara að sjá fleiri rannsóknarhópa komast að sömu niðurstöðu áður en við förum að leggja eitthvað upp úr þessu.“ 



Áður hafa verið birtar niðurstöður fyrstu rannsókna sem bent hafa til gagnsemi Omega-3 fitusýra við öðrum krankleika, án þess að frekari rannsóknir styddu þær niðurstöður á fullnægjandi hátt. Engilbert bendir á að frekari rannsóknir hafi þannig ekki rennt nægilega sterkum stoðum undir vísbendingar um að Omega-3 drægi úr líkum á þunglyndi. Þá komu í fyrra fram niðurstöður rannsóknar í hjartalækningum á áhrifum Omega-3 á gáttatif sem sýndu að gagnstætt því sem talið var þá gerðu fitusýrurnar meira ógagn en gagn í þeim efnum.