Vill stofna geðbjörgunarsveit

Fólki í sjálfsvígshugleiðingum hefur verið vísað frá bráðamóttöku geðsviðs. Hrannar Jónsson formaður Geðhjálpar segist þekka mörg dæmi þess að fólk biðji um hjálp og fái hana ekki.

„Mér finnst mjög slæmt að við skulum ekki geta sem þjóðfélag sinnt þessum málum betur. Þegar einhver týnist upp á heiði, þá fara jafnvel fjögur, fimmhundruð manns að leita og stundum dögum saman. Það er vegna þess að okkur er annt um mannslíf. Á sama tíma er fólk sem upplifir sig í mikilli hættu og er að skaða sjálfa sig sem fer og biður um hjálp en fær hana ekki.“

Hann segir alla Íslendinga þekkja til þeirrar örvæntingar sem fylgir bráðum geðvanda. Hrannar vill minna þá sem er vísað í burtu frá bráðamóttöku að þeir geta leitað til Geðhjálpar eftir liðsinni og ráðgjöf.  Hann hefur hug á að stofna sérstaka Geðbjörgunarsveit og telur fulla þörf á henni.

„Fullt af fólki hefur upplifað örvæntingu á eigin skinni, kannski ekki hugleitt sjálfsvíg en margir hafa komist í gegnum mikla erfiðleika.   Ég er mikið að hugsa um eitthvað sem gæti heitið geðbjörgunarsveit, þetta eru ómótaðar hugmyndir en það er eitthvað sem við höfum áhuga á að gera.“

Framkvæmdastjóri geðsviðs, María Einisdóttir, segir áhættu í hverju tilviki metna. Ef innlögn sé ekki metin hjálpleg þá sé fólki ráðlagt að fara annað.

„Fólk fer í sérstakt sjálfsvígsáhættumat. Áhættan er metin og síðan ef það er litið svo á að innlögn á geðdeild sé ekki hjálpleg. Þá er fólki vísað annað. Það getur verið meðferðaraðili út í bæ sem fólk er að hitta, þá er því kannski ráðlagt að flýta tíma eða því er vísað á heilsugæslu. Það eru ýmis önnur úrræði en innlögn á geðdeild.“

María segir skorta úrræði til handa geðsjúkum og vill sjá fleiri í íslensku samfélagi taka þátt í að veita þau. „Ég myndi vilja sjá heilsugæsluna stíga öflugar inn, ég myndi líka vilja sjá fræðslu í skólum, sjá stór fyrirtæki bjóða upp á stuðning fyrir sína starfsmenn og færa þessa þjónustu nær fólki. Það hefur gefið betri raun. Fólk bíður alltof lengi, heilsugæslan á að vera fyrsti viðkomustaður en því miður er hún það ekki alltaf því er og málið komið i mikinn hnút þegar fólk skilar sér loksins á bráðaþjónustuna.“

Hún segir framtíðarsýnina vera þá að sameina bráðamóttöku spítalans í einn meðferðarkjarna. Nú er bráðamóttaka geðsviðs er aðeins opin hluta úr degi öfugt við aðrar bráðamóttökur Landspítala sem eru opnar allan sólarhringinn.

„Þetta var nú hluta til sparnaður. En auk þess sáum við að hún var ekki nýtt á öðrum tímum. Raunverulega er þjónustan til staðar allan sólarhringinn, þegar við lokum á geðdeildinni. Hún færist bara yfir í Fossvoginn.“