Algengt að innflytjendur fái rangar upplýsingar um réttindi sín og skyldur

Nýr samningur á milli Mannréttindaskrifstofu Íslands og velferðarráðuneytisins vegna lögfræðiráðgjafar til innflytjenda, þeim að kostnaðarlausu, var undirritaður í gær.

Boðið hefur verið upp á þjónustuna frá því í nóvember 2011 og segir Margrét Steinarsdóttir, framkvæmdastjóri Mannréttindaskrifstofunnar, að aðsóknin í þjónustuna hafi farið sívaxandi. Í fyrra veitti skrifstofan 513 viðtöl, samanborið við 471 árið 2013 og 445 árið 2012.

„Ég er ekki endilega viss um að það sé vaxandi þörf fyrir þessa þjónustu heldur hefur ráðgjöfin spurst út. Ég tel að það skýri þessa aukningu á milli ára og það er algjörlega ljóst að þessi ráðgjöf er nauðsynleg,“ segir Margrét.

Hún segir að þó að finna megi gagnlegar upplýsingar víða, til dæmis á vefnum, þá komi ekkert í staðinn fyrir einstaklingsráðgjöfina.

„Fólk þekkir ekki lagarammann og sumir hafa líka takmarkaða þekkingu á íslensku samfélagi og hvernig það virkar. Þá er líka algengt að einstaklingar hafi einfaldlega fengið rangar upplýsingar. Til dæmis hafa komið hingað konur sem eru í ofbeldissamböndum og þeim er sögð alls konar vitleysa, til að mynda varðandi hvað gerist við skilnað. Mennirnir hafa þá sagt að þeir fái forræði yfir börnunum vegna þess að þannig séu lögin á Íslandi. Það er auðvitað alrangt,“ segir Margrét.

Forsjár-og skilnaðarmál eru einmitt algengust málin sem koma inn á borð lögfræðiráðgjafarinnar og þá eru mál tengd brotum á vinnumarkaði einnig algeng.

Þá er einnig nokkuð um að fólk leiti til Mannréttindaskrifstofunnar því að það þori ekki að leita til stéttarfélaga sinna eða lögreglu:

„Sumir eru ekki vanir því að til dæmis stéttarfélög virki eins og þau gera hér, eða lögreglan, og treysta sér því ekki til að leita til þeirra. Þá reynum við að sjálfsögðu gera okkar besta til að byggja upp það traust.“

Inni í samningi Mannréttindaskrifstofu og ráðuneytisins er einnig túlkaþjónusta, svo óski einstaklingur eftir því að fá túlk með sér í viðtal hjá lögfræðingi, er það honum að kostnaðarlausu.