Starfsfólk lögreglunnar greinir á um ágæti nálgunarbanna vegna heimilisofbeldis

Í nýju áfangamati Rannsóknarstofnunar í jafnréttisfræðum á samstarfsverkefni Reykjavíkurborgar og Lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu um átak gegn heimilisofbeldi kemur fram að verkefnið sé nokkuð umdeilt innan lögreglunnar.

Verkefnið hófst í janúar síðastliðnum og um er að ræða sex mánaða mat á verkefninu. Meðal annars er umdeilt hversu mikið það hefur færst í aukana að farið sé fram á nálgunarbann yfir gerendum í heimilisofbeldismálum.

„Ofnotað og íþyngjandi úrræði“

Miðlægri skráningu hjá lögreglunni um fjölda nálgunarbanna er ábótavant svo tölurnar í áfangamatinu eru fengnar frá Héraðsdómi Reykjavíkur.

Á þeim sést að á fyrstu sex mánuðum þessa árs úrskurðaði lögreglan fleiri einstaklinga í nálgunarbann heldur en á öllu á seinasta ári. Árið 2014 var heildarfjöldi nálgunarbanna 14 en á frá og með janúar til og með júní 2015 voru nálgunarbönnin alls 17.

Í matinu kemur jafnframt fram að tvö nálgunarbönn voru felld úr gildi fyrir dómi allt síðasta ár en fjögur á fyrstu sex mánuðum þessa árs. Hlutfall staðfestinga fyrir dómi lækkar því á milli ára.

Lög um nálgunarbann og brottvísun af heimili voru sett árið 2011 en úrræðinu var þó sjaldan beitt áður en átaksverkefnið hófst á þessu ári, að því er segir í skýrslunni.

Að mati lögreglumanna sem rætt var við við gerð matsins er aukning í fjölda nálgunarbanna jákvæð þróun. Það starfsfólk ákærusviðs sem rætt var við er hins vegar ekki að öllu leyti sammála þessu og telur nálgunarbann meðal annars „ofnotað og íþyngjandi úrræði.“

Dæmi um að þolendur hafi samband við gerendur sem eru í nálgunarbanni

Þá kemur fram í matinu að sönnunarbyrði vegna nálgunarbanna fyrir dómstólum sé „nokkuð þung og dómstólar virðast sjá þetta úrræði sem mjög íþyngjandi fyrir gerandann, eins og kom einnig fram hjá starfsfólki ákærusviðs lögreglunnar, en lögreglumenn eru ósammála því.“

Bæði lögreglumenn og starfsfólk ákærusviðs þekktu þó dæmi þess að þolendur hefðu haft samband við geranda sem væri í nálgunarbanni. Kom fram hjá starfsfólki ákærusviðs að slíkt drægi úr vægi bannsins. Jafnframt „lagði starfsfólki áherslu á að mikilvægt væri einnig að gæta hagsmuna meintra gerenda þegar nálgunarbönn kæmu til skoðunar.“