Einar Ben var meðal sterkustu skákmanna landsins

Laugardaginn 1. nóvember klukkan 14 mun Einar Benediktson sendiherra leika fyrsta leikinn á Afmælismóti Einars Benediktssonar skálds á veitingastaðnum Einari Ben við Ingólfstorg. Þjóðskáldið var í hópi sterkustu skákmanna Íslands um aldamótin 1900, að mati Hrafns Jökulssonar forseta Hróksins, sem stendur að mótinu ásamt Taflfélagi Reykjavíkur. Margir sterkustu skákmenn Íslands taka þátt í Afmælismóti Einars Benediktssonar, meðal annarra Friðrik Ólafsson, fyrsti stórmeistari Íslendinga, sem verður áttræður í janúar.

Hrafn, sem sjálfur er rithöfundur, ljóðskáld og svo þjóðþekktur áhugamaður um skáklistina, segir fara vel á því að skákmenn minnist Einars Benediktssonar.

„Einar var meðal stofnenda Taflfélags Reykjavíkur um aldamótin 1900. Hann tók líka þátt í fyrsta opinbera skákviðburðinum á Íslandi, sem sögur fara af, þegar hann tefldi á þjóðhátíð í Reykjavík 1901 með lifandi taflmönnum í sérhönnuðum búningum. Mótherji hans var Pétur Zóphóníasson, langsterkasti skákmaður Íslands um það leyti. Þetta var mikil og skemmtileg uppákoma í bæjarlífinu í Reykjavík, og „lifandi skák“ varð í kjölfarið vinsæl á meiriháttar hátíðum vítt og breitt um landið.“

Tefldi við þá bestu á Íslandi

Hrafn segir að í endurminningum Valgerðar Benediktsson, eiginkonu Einars, komi vel fram að skákin hafi skipað stóran sess í lífi Einars. Valgerður segir:

,,Ein mesta skemmtun Einars var að tefla skák við kunningja sína, og gerði hann það oft í tómstundum sínum. Hann sagði mér, að hann hefði teflt við Sigurð Jónsson fangavörð og Pétur Pétursson, föður dr. Helga Pjeturss, en þessir menn munu hafa verið taldir mjög góðir skákmenn á sinni tíð. Síðar tefldi hann við hina yngri menn eins og Pétur Zóphóníasson og Eggert Gilfer. Einnig tefldi hann oft við bræðurna Sturlu og Friðrik Jónssyni, sem komu oft á heimili okkar.“

Hér eru nefndir margir af bestu skákmönnum Íslands á sínum tíma, svo Einar hefur ekki setið að tafli gegn aukvisum.

„Einar var greinilega nógu góður til að tefla að staðaldri við þá bestu á Íslandi. Við vitum ekki úrslit í smáatriðum, en menn þurfa ekki að gjörþekkja Einar Benediktsson til að vita, að hann hefði ekki teflt af ástríðu árum saman við sterka skákmenn nema úrslitin hefðu verið honum samboðin. Einar Benediktsson var greinilega góður liðsmaður Caissu, skákgyðjunnar.“

Tafl fyrir glöggeygan gest

Og Hrafn heldur áfram að nefna hrafl úr fyrirhugaðri dagskrá: Við setningu afmælismótsins á laugardag mun Guðmundur Andri Thorsson rithöfundur flytja afmælisræðu, og síðan mun Einar Benediktsson sendiherra og sonarsonur skáldsins leika fyrsta leikinn á mótinu sem haldið er til að heiðra minningu afa hans. Hrafn segir að keppendalistinn sé glæsilegur og hvetur fólk til að við á Einari Ben á morgun milli 14 og 16:

„Það er alltaf hátíð þegar goðsögnin Friðrik Ólafsson sest við skákborðið. Og þarna verða líka þrír af fjórmenningunum sem skipuðu besta landslið sem Ísland hefur átt: Jóhann Hjarrtarson, Helgi Ólafsson og Jón L. Árnason, og fleiri snjallir stórmeistarar. Þarna fá sum af okkar bestu og efnilegustu börnum og ungmennum tækifæri, eldri skákmenn tefla fram vaskri sveit og skákdrottningarnar Lenka Ptacnikova og Guðlaug Unnur Þorsteinsdóttir eiga eftir að veita marga skráveifu.“

Einar Benediktsson notar iðulega líkingar úr skák, til dæmis í hinum magnaða bálki Væringjar:

Vort heimslíf er tafl fyrir glöggeygan gest

þar sem gæfan er ráðin ef leikurinn sést.