Svínabúamál aftur til Samkeppniseftirlitsins

Sú ákvörðun Arion banka að selja fyrirtækinu Stjörnugrís tvö svínabú í fjárhagsvandræðum, bak við luktar dyr en búin ekki auglýst opinberlega, orkar tvímælis að mati áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem hefur vísað málinu aftur til Samkeppniseftirlitsins (SE) til meðferðar. Áfrýjunarnefndin gerir einnig athugasemd við þá ákvörðun Arion banka að áskilja að aðeins mætti selja búin í einu lagi – skýringar á henni séu ófullnægjandi.

Svínabúin tvö, Brautarholt og Grísagarður að Hýrumel, voru tekin yfir af Arion banka eftir að þau komust í fjárhagsvandræði fyrir rúmu ári. Bankinn ákvað svo að selja þau til Stjörnugríss um sumarið.

SE hóf rannsókn á samrunanum skömmu síðar og komst að þeirri frumniðurstöðu að samruninn væri samkeppnishamlandi og styrkti stöðu Stjörnugríss á markaðnum.

Þessu mótmæltu Stjörnugrís og Arion banki og báru meðal annars við sjónarmiðum um fyrirtæki á fallanda fæti. Í því felst að yfirtaka á félagi sem að öðrum kosti mundi einfaldlega leggja upp laupana skipti í raun engu máli í samkeppnislegu tilliti, og geti jafnvel verið til hagsbóta fyrir neytendur til langs tíma litið. SE tók rökin gild og aðhafðist ekki frekari í málinu.

Nú hefur áfrýjunarnefndin vísað málinu aftur til SE. Í ákvörðun nefndarinnar segir að það hljóti að vera skilyrði fyrir því að fallast á sjónarmið um fyrirtæki á fallanda fæti að aðilar málsins sanni að viðskiptin séu ekki samkeppnishamlandi. Það hafi ekki verið gert.

Þetta sé sérstaklega knýjandi í þessu máli í ljósi þess að svínabú landsins geti afkastað umfram eftirspurn. Við þær aðstæður geti hugsanlega verið heppilegra í samkeppnislegu tilliti að leggja veikburða bú hreinlega niður. Engin greining hafi hins vegar farið fram á samkeppnislegum áhrifum þess.

Í ákvörðuninni segir að ósannað sé að fyrirtækin hafi verið á fallanda fæti. „Þvert á móti virðist margt benda til hins gagnstæða. Að mati nefndarinnar skiptir þar mestu að ekki hafi verið gerð grein fyrir því hvernig það megi vera að öll markaðshlutdeild svínabúanna að Hýrumel og Brautarholti hefði hvort eð er að verulegu eða öllu leyti horfið til Stjörnugríss ehf."

Enn fremur gerir áfrýjunarnefndin því skóna að söluskilmálarnir sem Arion banki teiknaði upp hafi verið sérsniðnir að Stjörnugrís og í rauninni komið í veg fyrir að nokkur annar kæmi til álita sem kaupandi.

stigur@frettabladid.is