Festir í sessi fákeppni á mjólkurmarkaði

Samkeppniseftirlitið gerir alvarlegar athugasemdir við frumvarp um breytingar á búvörulögum sem lagt hefur verið fram. Í fréttatilkynningu um málið segir að með frumvarpinu sé fyrirhugað að lögfesta refsifyrirkomulag gagnvart tilteknum rekstraraðilum sem hafi hug á að framleiða mjólkurvörur fyrir íslenska neytendur.

„Eins og segir í umsögn okkar gerum við alvarlegar athugasemdir við þessi áform og teljum að gangi þau eftir séu allar líkur á því að það skaði bæði neytendur og bændur. Við leggjumst því gegn frumvarpinu," segir Páll Gunnar Pálsson, forstjóri Samkeppniseftirlitsins, og bætir því við að samkeppni sé til þess fallin að halda keppinautum á tánum, lækka verð, auka gæði og hvetja til nýbreytni. Hann segir engum vafa undirorpið að samkeppni á þessum markaði komi neytendum og bændum til góða.

Frumvarpið er lagt fram af Jóni Bjarnasyni, landbúnaðar- og sjávarútvegsráðherra, en er til umfjöllunar í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd. Sigurður Ingi Jóhannsson, nefndarmaður í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd, sagði nýverið í samtali við Ríkisútvarpið að samkeppni ætti ekki við á þessum markaði. Spurður um það sjónarmið segir Páll að Samkeppniseftirlitið hafi talsvert skoðað þennan markað á undanförnum árum og minnir á húsleit sem farið var í hjá Mjólkursamsölunni fyrir nokkru síðan. Hann segir að rannsóknir eftirlitsins sýni fram á með óyggjandi hætti að innkoma nýrra aðila inn á markaðinn, eins og gerðist þegar Mjólka hóf mjólkurframleiðslu, hafi mjög góð áhrif á þróun hans og það til góða fyrir neytendur og bændur líka.

Í umsögn Samkeppniseftirlitsins segir að um mikilvægan neytendamarkað sé að ræða. Með því frumvarpi sem um ræðir sé gengið enn lengra en áður í þá átt að takmarka samkeppni á umræddum markaði og þannig séu enn frekar festar í sessi samkeppnishömlur neytendum og bændum til tjóns.

Þar kemur enn fremur fram að íslenskur mjólkurmarkaður hafi mörg einkenni samráðshrings. Páll Gunnar segir að oft sé það þannig þegar fyrirtæki standa í ólögmætu samráði að þá grípi menn til þess ráðs að búa til einhvers konar viðurlagakerfi til þess að tryggja að aðilar samráðsins svíki það ekki. „Við erum að benda á að það eru ákveðin líkindi með slíku og því sem lagt er til í þessu frumvarpi; það er að koma upp viðurlagakerfi. Í þessu tilfelli á að nýta réttarkerfið til að passa upp á það að keppinautar komist ekki inn á markaðinn og það er auðvitað óviðunandi og getur varla komið til greina að eigi rétt á sér."magnusl@frettabladid.is