Hæstiréttur dæmdi rangt í launamálum

Eftirlitsstofnun EFTA hefur úrskurðað að dómur Hæstaréttar, frá árinu 2004, um launaskuldbindingar sem fylgdu ekki til nýs eigenda Fréttablaðsins, hafi brotið í bága við tilskipun Evrópusambandsins. Málið gæti endað fyrir EFTA-dómstólnum.

Málið snerist um vangoldin laun blaðamanna Fréttablaðsins árið 2002. Eigandi þess var þá Fréttablaðið ehf. en Frétt ehf. tók yfir rekstur fyrirtækisins, ásamt skrifstofu, tækjum og tólum. Nýja félagið tók yfir launaskuldir blaðbera en ekki blaðamanna. Einn blaðamaður kærði það til héraðsdóms og þaðan fór málið til Hæstaréttar, sem dæmdi á þá leið að nýja félagið þyrfti ekki að taka yfir eldri launaskuldbindingar.

Eftirlitsstofnun EFTA telur þetta brjóta í bága við tilskipun Evrópusambandsins frá 2001, en þar er réttur launafólks tryggður í yfirtökum eða sölu fyrirtækja. Um rökstutt álit Eftirlitsstofnunarinnar er að ræða og þarf að bregðast við því hérlendis.

Stefán Már Stefánsson, prófessor í lögfræði við Háskóla Íslands, segir að það verði aðeins gert með lagabreytingu, stjórnvöld geti ekki sagt Hæstarétti fyrir, aðeins breytt lagaumgjörð.

Stefán segir að sér sýnist, við fljótlega yfirferð, að dómur Hæstaréttar sé hreinlega rangur. Tilskipunin sé til að vernda launþegann. „Menn geta ekki breytt um fyrirkomulag á fyrirtæki og þannig komið sér undan að greiða launaskuldir. Það gildir það sama um þær og framtíðarvinnulaun,“ segir Stefán.

Þær eigi þannig að fylgja með til nýs eigenda.

Stefán segir að ef ekki verði brugðist við álitinu hérlendis verði höfðað mál á hendur Íslandi fyrir dómstóli EFTA. Skilaboðin séu skýr; dómurinn feli í sér ranga túlkun og tilskipunin hafi ekki verið innleidd í íslensk lög með þeim hætti sem bar.

Starfsmenn fyrirtækisins fengu launaskuldir sínar að hluta greiddar úr Ábyrgðarsjóði launa. Stefán segir óljóst hvort álit eftirlitsstofnunarinnar hafi skaðabótaskyldu í för með sér. Frétt ehf. beri að greiða þessar skuldbindingar, verði fullreynt með það gæti mögulega skapast skaðabótaskylda á ríkið, þar sem ranglega skýrður dómur var orsök þess að launin voru ekki greidd. kolbeinn@frettabladid.is