Mikilvægt að bændur kynni sér ESB

„Sænskir bændur voru mjög fylgjandi aðild Svíþjóðar að Evrópusambandinu. Þegar þeir rákust á vegg skrifræðisins, sem var mun þyngra í vöfum en þeir bjuggust við, urðu þeir neikvæðir í garð sambandsins. Bændurnir hafa jafnað sig síðan þá enda hafa þeir notið góðs af byggðastefnu ESB,“ segir Mats Persson, forstjóri Landbúnaðarstofnunar Svíþjóðar.

Persson er staddur hér á landi í tengslum við aðildarumsókn íslenskra stjórnvalda að Evrópusambandinu. Persson vann að aðild Svíþjóðar að Evrópusambandinu fyrir hönd Landbúnaðarstofnunarinnar árið 1995 og hefur síðastliðin sjö ár verið ábyrgur fyrir viðskiptum bænda við ESB ásamt því að fylgja eftir stefnu sambandsins í byggðamálum.

Hann rifjar upp að fyrir aðild Svía hafi verið meirihlutavilji fyrir aðild að ESB. Bændur hafi farið í kynningarferðir til aðildarríkjanna og litist vel á. „Ég held að þeir hafi sömuleiðis séð ákveðna möguleika sem fólust í sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB og stuðningi við dreifðari byggðir.

Það var ekki fyrir hendi í Svíþjóð á sínum tíma,“ segir Persson. Á meðal styrkja í byggðastefnu ESB eru stuðningur við uppbyggingu í ferðaþjónustu og skógrækt. Íslenskir bændur geti fengið styrk til að græða landið og draga úr uppblæstri líkt og Írar og Bretar. „Við glímum við annað vandamál. Aðeins tíu prósent Svíþjóðar eru skóglaus. Við fáum styrk til skógarhöggs og grisjunar,“ segir Persson en bætir við að ekki minna máli skipti að sem dæmi hafi ESB styrkt lagningu breiðbands í dreifðari byggðum Svíþjóðar. „Það er mikilvægt og fólk í dag vill ganga að því vísu, sérstaklega ungt fólk. ESB styrkir lagningu breiðbandsnets í dreifðari sveitum.“

Þrátt fyrir aðild Svía að ESB fyrir fimmtán árum hefur útflutningur á matvælum ekki aukist til annarra aðildarríkja. Þvert á móti hefur innflutningur á landbúnaðarafurðum aukist. Persson segir þetta eiga sér eðlilegar skýringar. Neysla á kjöti og ostum hafi aukist umfram framleiðslugetu landbúnaðarins og innflutningur því aukist. „Það hefði breyst hvort eð er,“ segir Persson og vísar til tækniframfara í landbúnaði sem hafi skilað sér í breyttum háttum.

Persson þekkir til andstöðu íslenskra bænda og hagsmunahópa þeirra við aðild að ESB. Hann segir bændur verða að kynna sér landbúnaðarstefnu sambandsins og fara utan í því skyni. Það hafi skilað miklum árangri í Svíþjóð. „Það er mikilvægt að auka þekkinguna á ESB. Þá hafið þið meira til að byggja á,“ segir hann.

jonab@frettabladid.is