Gosefni geta haft áhrif á klak þorsks

Gosefni í hlaupvatni geta við ákveðnar aðstæður haft neikvæð áhrif á klak þorskhrogna og vöxt þorskungviðis, samkvæmt rannsókn Hafrannsóknarstofnunnar.

Þó verður að fara varlega í að heimfæra niðurstöður rannsóknarinnar beint upp á aðstæður í náttúrunni því að á þeim tveimur vikum sem þorskhrogn eru að klekjast út berast þau um hafið og eru því í mismikilli snertingu við gosefnin.

Engu að síður gefur rannsóknin til kynna að við ákveðnar aðstæður geti gosefni í sjónum haft neikvæð áhrif á niðurstöðu hrygningar hjá þorski og hugsanlega öðrum tegundum einnig, segir í frétt Hafrannsóknarstofnunnar.

Eldgosið í Eyjafjallajökli olli mörgum hamfaraflóðum og þá vaknaði umræða um það hvort gosefnin í hlaupunum gætu hugsanlega haft áhrif á lífríkið í hafinu út af Suðurlandi en þar eru einmitt mikilvæg hrygningarsvæði ýmissa nytjafiska.

Af þessu tilefni fór rannsóknaskipið Bjarni Sæmundsson í leiðangur frá 15-19. apríl til að gera mælingar á áhrifasvæði nýlegra hlaupa úr Markarfljóti og Svaðbælisá.

Tilgangurinn var sá að mæla grugg og uppleyst efni á grunnslóðinni og kanna jafnframt hugsanleg áhrif á lífríki svæðisins. Til að kanna áhrif gosefnanna á klak og afkomu þorskhrogna voru tekin sjósýni á tunnur og þau flutt í Tilraunaeldisstöð Hafrannsóknastofnunarinnar á Stað við Grindavík. Sýnin voru tekin fjórar sjómílur frá landi en voru engu að síður mjög gruggug og þó sérstaklega Svaðbælissjórinn. Til samanburðar voru einnig tekin sjósýni úr Faxaflóa sem er langt utan áhrifasvæðis hlaupanna.

Í eldisstöðinni voru settar af stað tvær eldisrannsóknir með frjóvguð þorskhrogn úr eldisstöðinni. Annars vegar voru settar upp þynningarseríur með hrognum í gossjó í tilraunaglösum (tilraun A) og hins vegar voru hrognin sett í hrognasíló með stöðugri loftun (tilraun B). Í ljós kom að gosefnin botnféllu í tilraun A en héldust hins vegar í upplausn í tilraun B. Þroskunartími hrognanna fram að klaki var um tvær vikur og afföll voru skráð frá degi til dags.

Í tilraun A, þar sem gosefnin féllu til botns, mældist enginn marktækur munur á afföllum eða klakhlutfalli hrognanna. Í tilraun B, þar sem gosefnin voru í stöðugri upplausn, höfðu gosefnin hins vegar marktækt neikvæð áhrif á klak og einnig klakþyngd þorsklirfanna.