Vilja að ríkið nýti nýja tekjumöguleika

Talsmenn stjórnarandstöðunnar vilja að ríkissjóður leiti nýrra tekna frekar en að hækka skatta um 28-30 milljarða króna á næsta ári eins og stefnt er að. Auk hærri skatta hyggur ríkisstjórnin á 33-35 milljarða niðurskurð.

Neytendasamtökin og fleiri hafa hvatt ríkið til að hækka beina skatta eins og tekjuskatt frekar en óbeina skatta og vörugjöld en þau síðarnefndu hafa áhrif á vísitölu og höfuðstól og greiðslubyrði lána.

„Ég held að við þær aðstæður sem eru nú verði að blanda þessu talsvert saman,“ segir Árni Þór Sigurðsson, þingmaður VG. Hann segist vilja kanna leiðir til að takmarka áhrif skattahækkana á vísitölugrunn lána.

Þór Saari, þingmaður Borgarahreyfingarinnar, segist ósammála hugmyndafræði ríkisstjórnarinnar; ríkið eigi mikla ónýtta tekjumöguleika.

Hann vill endurskoða samninga við álfyrirtæki og tryggja ríkinu tekjur af orkusölu. Eins vill hann afnema kvótakerfið. „Það er löngu kominn tími til að þjóðin njóti arðs af þeim auðlindum sem hafa ýmist verið gefnar útgerðinni eða leigðar erlendum stórfyrirtækjum á spottprís,“ segir Þór, en verði farið í skattahækkanir séu beinar skattahækkanir æskilegri en óbeinar vegna áhrifa á skuldir heimilanna.

Illugi Gunnarsson, þingflokksformaður Sjálfstæðisflokksins, og Birkir Jón Jónsson, varaformaður Framsóknar, leggja áherslu á að ná niður stýrivöxtum Seðlabankans og auka skatttekjur með auknum umsvifum í atvinnulífinu.

„Það verður að ná niður vöxtum Seðlabankans og fara í að nýta orkuauðlindir og aðrar auðlindir til að efla hagkerfið,“ segir Illugi. Birkir Jón útilokar ekki skattahækkanir í framtíðinni, „en þá verða heimilin að geta staðið undir því,“ segir hann og minnir á þá áherslu sem framsóknarmenn hafi lagt á að skuldir heimilanna verði lækkaðar. Það þoli enga bið.

Illugi leggur einnig áherslu á að ríkið nýti sér hugmyndir Sjálfstæðisflokksins og afli um það bil þrjátíu milljarða tekna á næsta ári með því að skattleggja inngreiðslur í lífeyrissjóði en hætti að skattleggja útgreiðslur eins og nú er gert. Það hafi engin áhrif á ráðstöfunartekjur launþega, þótt það dragi vissulega úr þjóðhagslegum sparnaði og dragi úr völdum og áhrifum lífeyrissjóða.

peturg@frettabladid.is