Afskipti stjórnvalda auka vandann

Kjarasamningar milli útvegsmanna og sjómanna taka ekki mið af aukinni afkastagetu og tækninýjungum nýrra fiskiskipa," segir Friðrik J. Arngrímsson, framkvæmdastjóri Landssambands íslenskra útvegsmanna. Hann segir mögulegt að fækka sjómönnum á skipum hluta flotans. Útvegsmenn vilji að menn beggja vegna borðsins hagnist af fjárfestingu útgerðanna. "Við viljum að hluti af því sem sparast skiptist á milli okkar en ekki að það fari allt til sjómanna vegna þess að það er ekki verið að tala um óhóflegt vinnuálag. Við erum einfaldlega með of marga menn. Það á reyndar ekki við um stóran hluta af flotanum," segir Friðrik: "Núna erum við með fimmtán menn á togveiðiskipunum sem er meira en þarf að vera. Það er misjafnt eftir skipum hversu marga menn þarf. Ég ætla ekki að segja að það þurfi tíu, ellefu eða tólf, Norðmenn og Skotar eru til dæmis með átta eða níu á svona skipum." Nýir samningar nauðsynlegir Friðrik segir að nýir samningar milli sjómanna og útvegsmanna séu nauðsynlegir til að mæta aukinni tæknivæðingu í greininni. "Menn tala um að sjómenn séu samningslausir. Útgerðir vantar samning fyrir nýju skipin. Þannig að það vantar ekkert á samningsvilja okkar. Ef horft er á aðrar framleiðslugreinar þá hefur launahlutfallið farið niður þar sem vélar koma inn. Laun starfsmanna hafa ekki lækkað en hjá okkur útvegsmönnum stendur launahlutfallið alltaf í stað og það gengur ekki," segir Friðrik. Friðrik segir að hvort sem horft sé til línu-, dragnóta-, togveiði- eða uppsjávarveiðiskipa sem hafi verið endurnýjuð sé augljóst að þau skili miklu meiri tekjum. "Við erum aðeins að tala um að eðlilegt sé að tekið sé tillit til þess kostnaðar sem af endurnýjun hlýst," segir Friðrik. Hann bendir á að þótt nýjustu skipin í flotanum afli mun meiru en eldri skip lækki launakostnaður útgerðarinnar ekkert. "Við erum ekki að tala um að lækka launin hjá sjómönnunum, þvert á móti. Við erum að tala um að hækka launin hjá þeim með því að ávinningurinn af fækkun mannafla skiptist á milli útvegsmanna og sjómanna þannig að báðir hagnist á því að útgerðin fjárfesti í nýjum skipum," segir Friðrik. Ríkisstjórnin ekki á bandi LÍÚ Friðrik hafnar því að hagur LÍÚ sé best tryggður með lagasetningu stjórnvalda gegn verkfalli sjómanna eins og kom fram í viðtali við Sævar Gunnarssom, formann Sjómannasambands Íslands, í Fréttablaðinu 23. júní. "Þarna fór Sævar með rangt mál og það er einfalt að fá það staðfest hjá sjávarútvegsráðherra að við fórum fram á hið gagnstæða. Við fórum fram á að lög yrðu ekki sett á verkfallið. Það er bjargföst trú okkar að aðilar verða sjálfir að leysa kjaramál sín og inngrip stjórnvalda leysir engin mál. Menn verða að hafa manndóm í sér til að klára þau mál sem þeir eru ráðnir til. Við lögðum ofuráherslu á þetta í síðustu kjaraviðræðum og það sama gildir nú ," segir Friðrik og bendir á að útvegsmenn hafi gert kjarasamning við Vélstjórafélag Íslands árið 2001 og hann gildi út árið 2005. "Það vantar ekki viljann hjá okkur, það er alveg á hreinu og sjómenn vita að þessi samningur sem var gerður síðast var mjög góður fyrir þá." Friðrik segir að 1998 hafi sáttasemjari komið fram með sáttatillögu sem hafi verið borin undir atkvæði. Hana hafi útvegsmenn fellt sem sýni að lögin hafi ekki verið þeim í hag. "Svona lagasetningar geta aldrei leyst það sem málið snýst um. Stóra málið er hvernig menn ætla að þróa þessa atvinnugrein áfram með því að fjárfesta í nýjum tækjum, skipum og búnaði þannig að báðir aðilar hafi hag af," segir Friðrik. Hann segir ekki eðlilegt að sami kjarasamningur sé á þeim skipum sem kosti nær tvöfalt meira og afkasti meiru þar sem sjómenn þeirra skipa geti vænst mun hærri tekna. Kjarafundur Sjómannasambands Íslands og LÍÚ er boðaður hjá Ríkissáttasemjara 9. ágúst. Samningur þeirra á milli rann út um áramót.