Verðtryggingin er ekki slæm

Hin nýju 100 prósenta íbúðalán bankanna eru verðtryggð á Íslandi en ekki í nágrannalöndunum. Þar þekkist ekki verðtrygging í sama mæli og á Íslandi að sögn Tryggva Þórs Herbertssonar, forstöðumanns Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands. "Verðtryggingin er reyndar ekki slæm," segir Tryggvi Þór. "Þegar það ríkir stöðugleiki í þjóðfélaginu hefur það sýnt sig að verðtryggð lán bera lægri vexti en óverðtryggð lán. Ástæðan fyrir því er að það er alltaf eitthvert óvissuálag. Bankinn þarf að hafa vaðið fyrir neðan sig ef það kemur snöggt verðbólguskot til þess að raunvextirnir fari ekki niður úr öllu valdi. Ég held að það sé alveg óhætt að segja það að þegar það ríkir stöðugleiki í efnahagslífinu eins og núna þá græði lántakendur á því að vera með verðtryggingu." Tryggvi Þór segir að ef verðbólgan fari af stað og rjúki til dæmis upp í fimmtán prósent og svo niður og aftur upp þá gæti borgað sig að vera með óverðtryggt lán því þá geta bankarnir ekki séð verbólguskellina fyrir. "Þetta var ástand sem var oft hérna áður fyrr. Hagstjórnin á Íslandi er hins vegar orðin svo fullkomin að þetta á ekki að koma fyrir þó það geti alltaf gerst eitthvert slys." Tryggvi Þór segir hins vegar að fólk verði að fara varlega áður en það taki 100 prósenta íbúðalán. "Ef fasteignaverð fer að lækka út af einhverjum ástæðum og hagvaxtarhorfur versna getur fólk setið eftir með lán sem er mun hærra en virði íbúðarinnar. Segjum sem svo að fasteignaverð lækki um 20 prósent, til dæmis í nýju hverfunum, þar sem fasteignaverðið er á miklu meiri ferð en þar sem er fullbyggt, þá festist fólk bara inni með 120 prósenta lán. Þannig að þessi lán eru varhugaverð að því leytinu til að fólk þarf nákvæmlega að vita hvað það er að gera. Það getur ekki gert ráð fyrir að fasteignaverð haldi áfram að hækka í framtíðinni eins og það hefur verið að gera."