Menning

Á Náttfari að teljast fyrsti landneminn?

Kristján Már Unnarsson skrifar
Svona sér norski listamaðurinn Anders Kvåle Rue fyrir sér að Ingólfur Arnarson hafi komið að öndvegissúlum sínum í Reykjavík árið 874. Var Náttfari þá búinn að búa í nokkur ár við Vestmannsvatn í Þingeyjarsýslum ásamt ambátt?
Svona sér norski listamaðurinn Anders Kvåle Rue fyrir sér að Ingólfur Arnarson hafi komið að öndvegissúlum sínum í Reykjavík árið 874. Var Náttfari þá búinn að búa í nokkur ár við Vestmannsvatn í Þingeyjarsýslum ásamt ambátt? Teikning/Anders Kvåle Rue

Ingólfur Arnarson, sá er nam land í Reykjavík, er í sögubókunum talinn fyrsti landnámsmaður Íslands. Þingeyingar hafa hins vegar löngum haldið því fram að Ingólfur hafi ekki verið fyrstur til að nema land, - það hafi verið Náttfari, einn af skipsmönnum Garðars Svavarssonar, hins sænska.

Til marks um það fögnuðu Þingeyingar ellefu hundruð ára afmæli Íslandsbyggðar árið 1970, - til að minnast landnáms Náttfara, - fjórum árum áður en Alþingi og ríkisstjórn héldu þjóðhátíðina á Þingvöllum árið 1974 til að minnast landnáms Ingólfs og 1100 ára afmælis Íslandsbyggðar.

Í þættinum „Landnemarnir“ á Stöð 2 kvöld verður fjallað um ferðir þeirra Naddodds, Garðars Svavarssonar og Hrafna Flóka, og velt upp þeirri spurningu hvort Náttfari teljist fyrsti landnemi Íslands. Landnámabók segir að þegar Garðar Svavarsson hugðist sigla af landi brott, eftir vetursetu á Húsavík „..sleit frá honum mann á báti, er hét Náttfari, og þræl og ambátt. Hann byggði þar síðan, er heitir Náttfaravík."

Náttfari, þrællinn og ambáttin urðu eftir þegar Garðar Svavarsson sigldi burt, eftir vetursetu á Húsavík. Teikning/Jakob Jóhannsson.

Útgáfum Landnámu ber ekki saman um hvort þau hafi verið tvö eða þrjú sem urðu eftir, eða hvort Náttfari hafi verið þræll. Þingeyingar telja sig samt eiga fyrsta landnámsmanninn. Örlygur Hnefill Jónsson, stjórnarformaður Könnunarsafnsins á Húsavík, segir í þættinum í kvöld að sögu Náttfara hafi verið ýtt til hliðar. Þannig hafi enn ekki verið reist stytta af Náttfara, eins og gert hafi verið á Arnarhóli með landnámsmann númer tvö. 

Í þættinum birtast einnig þau sjónarmið að sagan um Náttfara sé tilbúningur, út frá örnefni á ljósum líparítkletti í Náttfaravíkum, en Þórhallur Vilmundarson varpaði fram þeirri kenningu árið 1980. 

Þátturinn „Landnemarnir“ er á dagskrá Stöðvar 2 klukkan 20.40 í kvöld. Þar verður einnig velt upp spurningunni hverjir fundu Ísland, hvort grískir sæfarar hafi komið hingað mörgum öldum fyrir Krist og gefið landinu nafnið Thule, eða hvort rómverskir peningar, sem fundust á Suðausturlandi, séu vitnisburður um ferðir Rómverja til Íslands fimmhundruð árum fyrir tíma víkinganna.


Tengdar fréttir



Athugið. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Vísir hvetur lesendur til að halda sig við málefnalega umræðu. Einnig áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi eða ósæmilegar athugasemdir og ummæli þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni.

Fleiri fréttir

Sjá meira


Velkomin á Vísi. Þessi vefur notar vafrakökur. Sjá nánar.