Gengistryggð krónulán verða lögleg

Gengistryggð krónulán sem Hæstiréttur hefur ítrekað dæmt ólögleg verða lögleg samkvæmt frumvarpi sem fjármálaráðherra hefur lagt fyrir Alþingi. Hann segir ströng skilyrði verða fyrir veitingu slíkra lána til að styrkja fjármálastöðugleika í landinu.

Frumvarp Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra gerir ýmsar breytingar á lögum um vexti, verðtryggingu, lögum um Seðlabanka Íslands og neytendalán. Bjarni segir að með frumvarpinu sé alls ekki verið að ýta heimilum landsins aftur út í gengisáhættu. Erlend lán hafi verið og séu lögleg óháð því hvort fólk hafi tekjur í erlendri mynt eða ekki. Nú verði farið fram á greiðslumat. Hins vegar hafi gengistryggð lán í krónum verið óheimil eins og dómstólar hafa staðfest.

„Við höfum fengið athugasemdir um þetta frá ESA (Eftirlitsstofnun EFTA). Við gætum svosem lagst í dómsmál gegn ESA til að verja þetta eða gert það sem ég legg til í frumvarpinu. Sem er að segja að við heimilum í ákveðnum þröngum tilvikum gengistryggð lán. En þá verða menn líka að sýna fram á að þeir geti staðist miklar sveiflur og staðist greiðslumat,“ segir fjármálaráðherra.

Bjarni segir bankana blessunarlega ekki leggja áherslu á lán sem þessi í dag en með frumvarpinu sé verið að horfa til framtíðar.

Hins vegar gæti gengi krónunnar átt eftir að sveiflast þegar gjaldeyrishöftunum hefur verið aflétt.

Er eitthvað vit í því fyrir venjulegan íslenskan almenning sem ekki hefur tekjur í erlendri mynt að taka þessi lán jafnvel þótt að það verði gert auðveldara?

„Almennt er það mjög áhættusamt að taka lán í öðrum gjaldmiðli en tekjurnar sem maður hefur. Til þess horfir þetta frumvarp að vísa mönnum til þess að taka ekki slíka áhættu og hreinlega banna fjármálafyrirtækjunum að halda slíkum fjármálaafurðum að fólki,“ segir Bjarni. Hins vegar geti verið eðlilegt að fyrirtæki með tekjur í erlendri mynt taki slík lán.

Þá séu víðtæk úrræði í frumvarpinu sem hægt verði að grípa til ef þess sjáist merki að heimilin í landinu séu að skuldsetja sig með lánum sem þessum.

„Og þrengja að slíkum lánveitingum til þess að tryggja einmitt frekar fjármálastöðugleikann. Þetta frumvarp horfir annars vegar til neytenda hliðarinnar en ekkert síður og í raun og veru meira til fjármálastöðugleika í landinu,“ segir Bjarni Benediktsson.