Höfuðsafn á leið á götuna

„Með þessu get ég ekki betur séð en staða Náttúruminjasafns Íslands sé verri í dag en hún hefur nokkru sinni verið,“ segir Hilmar J. Malmquist forstöðumaður um húsnæðismál safnsins en húsaleigusamningi við safnið í Loftskeytastöðinni var sagt upp frá og með 1. febrúar síðastliðnum.

Forsætisráðuneytið sendi frá sér fréttatilkynningu í gær um að forsætisráðherra, rektor HÍ, og þjóðminjavörður undirrituðu á þriðjudag samning um að Þjóðminjasafn Íslands afhendi Háskóla Íslands gömlu Loftskeytastöðina við Brynjólfsgötu 5 til afnota, þar sem Náttúruminjasafnið hefur skrifstofuaðstöðu, en stofnunin sinnir ekki sýningahaldi á eigin vegum þrátt fyrir að vera eitt þriggja höfuðsafna Íslands.

Þar segir, að við undirritun samningsins tekur HÍ við ábyrgð hússins, viðhaldi og viðgerðum „auk þess að velja húsinu viðeigandi hlutverk sem hæfir sögu þess og byggingarsögulegu gildi, s.s. á sviði skipulags-, umhverfis- og menningarfræða og tæknigreina“. Taki Háskólinn strax yfir allt húsið verður Náttúruminjasafnið að vera komið úr Loftskeytastöðinni með allt sitt hafurtask fyrir lok júlí.

Hilmar hefur komið að máli við forsvarsmenn háskólans þar sem fram hafi komið að safninu yrði ekki ýtt út fyrr en búið væri að finna lausn á húsnæðisvanda þess, en Hilmar segir að eftir sem áður séu öll mál er varða safnið í fullkominni óvissu.

Þessar ákvarðanir koma sér illa fyrir safnið og setja starfsemina og það uppbyggingarstarf sem átt hefur sér stað á undanförnu rúmu ári í uppnám. Í húfi er m.a. rannsóknasamstarf við háskólastofnanir, segir Hilmar og bætir við að ekkert samráð hafi verið haft við hann þótt áhugi á áframhaldandi veru í húsinu hafi verið ráðamönnum kunnur.

Spurður um framtíð safnsins segir Hilmar að mikill áhugi sé fyrir sýningarhaldi í Perlunni, en Reykjavíkurborg hefur lýst yfir vilja sínum til þess og fjárfestir er tilbúinn að koma að uppbyggingu.

„Málið er til skoðunar í menntamálaráðuneytinu en við væntum þess að staðan þar skýrist fljótlega. Það hefur ekki horft vel með sýningarhald fyrir þessa stofnun, og meira segja óvissa núna um skrifstofuhaldið. Þjóðin á miklu betra skilið en þessa bágbornu stöðu. Við erum að tala um höfuðsafn þjóðarinnar í náttúrufræðum,“ segir Hilmar en hrakningarsaga Náttúruminjasafnsins í húsnæðismálum teygir sig nú 126 ár aftur í tímann.

Grunnsýningu Náttúruminjasafnsins átti að opna í Perlunni haustið 2014, samkvæmt samningi sem var undirritaður 13. mars 2013 af ríki og borg. Uppbygging sýningarinnar var liður í fjárfestingaáætlun ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur; 500 milljónum átti að verja til hönnunar og uppsetningar í Perlunni.

Þessum áformum var ætlað að auka vitund landsmanna um náttúru Íslands, efla náttúrufræðikennslu á öllum skólastigum og veita aðgang að fræðsluefni fjölda stofnana. Eins vegna mikils vægis slíkrar sýningar í ferðaþjónustu.