Framkvæmdastjóri SA kallar eftir nýrri þjóðarsátt

Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins segir flókið að gera samkomulag um að læknar hækki í launum umfram aðra án þess að það hafi áhrif á allan vinnumarkaðinn.  Nauðsynlegt sé að ná nýrri þjóðarsátt sem tryggi áframhaldandi árangur í baráttúnni við verðbólguna sem tryggi hæga en örugga aukningu kaupmáttar.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra sagði á Alþingi í gær að horfa þyrfti á heildarmyndina varðandi launakröfur lækna og varpaði fram þeirri hugmynd að samkomulag yrði gert við aðila vinnumarkaðrins um að laun lækna hækkuðu umfram aðra án þess að það hleypti öllu í uppnám á almennum vinnumarkaði. Þorsteinn Víglundsson framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins segir stöðuna snúna.

„Það er alltaf erfitt að ná einhvers konar sátt um það að einn hópur sérstaklega og mögulega langt umfram aðra hópa í samfélaginu. Ég hygg að það yrði mjög erfitt núna talandi líka um þá ólgu sem er á vinnumarkaðnum í kjölfar einmitt hækkana einstakra hópa eins og kennara umfram það sem gerst hefur á almennum vinnumarkaði,“ segir Þorsteinn.

Hins vegar sé ljóst að nýgerðir kjarasamningar hins opinbera við framhaldsskólakennara um allt að 30 prósenta launahækkun hafi aukið væntingar annarra opinberra starfsmanna og jafnvel vinnumarkaðrins í heild. Seðlabankinn metur það hins vegar þannig að efnahagslífið þoli ekki meira en 3,5 prósenta launahækkun á ári án þess að hleypa verðbólgunni aftur af stað.

„Ég held að það sé algerlega nauðsynlegt fyrir okkur ef við ætlum að halda áfram að byggja á þeim árangri sem náðst hefur, þ.e.a.s. þessari lágu verðbólgu og miklu kaupmáttaraukningu sem við höfum náð, taki allir aðilar á vinnumarkaði höndum saman um kjarasamninga sem verði þá áfram á sömu braut,“ segir Þorsteinn.

Með hóflegum kauphækkunum þannig að kaupmáttur byggist upp jafnt og þétt á grundvelli lágrar verðbólgu.

„Það er ansi hætt við því ef einn hópur ætlar að rífa sig út úr því og sækja jafnvel tuga prósenta hækkanir þá geri það verkefnið mun erfiðara en ella og meira ómögulegt,“ segir Þorsteinn.

Þjóðarsáttin á sínum tíma byggði á því að nánast allir komu að samningaborðinu, aðilar bæði almenna og opinbera vinnumarkaðrins, ríki, sveitarfélög og samtök bænda. Þorsteinn segir tvímælalaust þess virði að reyna þessa leið aftur.

„Ekki nokkur vafi og raunar alveg nauðsynleg forsenda þess að við getum unnið áfram á sömu braut. Ég trúi ekki fyrr en á reynir að verkalýðshreyfingin vilji snúa til baka í fyrra horf. Þar sem við missum þá verðbólgu úr böndunum og fáum hefðbundið ójafnvægisástand í íslensku efnahagslífi. Árangurinn er það mikill sem við höfum náð að ég trúi því og treysti að þegar á hólminn er komið muni menn verða tilbúnir til að halda áfram á þeirri vegferð,“ segir Þorsteinn Víglundsson.