Prestar selja sig dýrt

Á laugardaginn fara fram prestskosningar í Seljasókn í Breiðholti og keppast tveir menn um atkvæði sóknarbarna, með það að markmiði að verða sóknarprestar. Þetta er í fyrsta skipti í sautján ár sem kosið er um prest á höfuðborgarsvæðinu. Báðir frambjóðendur eru sammála um að kosningabaráttan hafi verið lífleg. Annar þeirra hefur opnað kosningaskrifstofu og hinn keypt auglýsingar í fjölmiðlum.

Þetta er í fjórða sinn, frá því að lögum um val og veitingu prestsembætta var breytt árið 1987, sem prestskosningar fara fram.

„Þetta er rosalega gaman,“ segir Fritz Már Berndsen Jörgensson, rithöfundur sem ákvað að verða prestur þegar hann var 47 ára gamall.

„Svona ætti bara að vera reglan; söfnuðirnir ættu að fá að kjósa sér prest,“ segir Ólafur Jóhann Borgþórsson, sem hefur sinnt preststörfum í Seljakirkju en sækist nú eftir embætti sóknarprests. 

Var búið að velja prest

Áður fyrr tíðkaðist að söfnuðir fengu að kjósa sér prest. „Það er hinn lútherski skilningur. Í kaþólskunni eru prestarnir valdir af öðrum,“ útskýrir Ólafur Jóhann. Árið 1987 var reglum um val og veitingu presta breytt. Þá voru sóknarprestar skipaðir af ráðherra en síðar fór biskup Íslands með veitingarvaldið. Nú er reglan sú að ef þriðjungur sóknarbarna óskar þess að fá að kjósa sér prest er boðað til kosninga. Slíkt var einmitt uppi á teningnum nú í Seljasókn.

Eins og kom fram á Vísi fyrr í mánuðinum hafði valnefnd prestakallsins valið Ólaf Jóhann Borgþórsson til að gegna embætti sóknarprests í Seljasókn. Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands, hafnaði valinu og sagði jafnréttislög hafa verið brotin; hún taldi konu sem sótti um stöðuna hafa verið hæfari.

Agnes segist þá hafa haft þrjá kosti; að skipa þann sem hún taldi hæfastan í embættið jafnvel þótt það færi gegn vali nefndarinnar, framlengja frestinn eða auglýsa starfið að nýju. Hún valdi síðasta kostinn. Í kjölfarið söfnuðu sóknarbörn undirskriftum til að halda kosningar og í kjölfarið drógu allir umsækjendur umsókn sína til baka fyrir utan þann sem valnefnd hafði valið og annan karlmann.

Ólafur segir frá því að honum hafi verið tilkynnt að hann fengi stöðuna. „En svo var ég látinn vita að biskup ætlaði að hugsa sig um,“ bætir hann við og að lokum ákvað hún að hafna valinu endanlega.

Sammála um að þetta sé skemmtilegt

Báðir frambjóðendurnir sem vilja verða sóknarprestar í Seljasókn eru sammála um að kosningabaráttan – eða kosningakynningin eins og Fritz Már vill frekar kalla hana – sé búin að vera skemmtileg. Ólafur Jóhann opnaði kosningaskrifstofu og Fritz Már hefur farið með bæklinga í öll hús í hverfinu, auk þess sem hann hefur auglýst í fjölmiðlum. 

Bakgrunnur þeirra er ólíkur. Ólafur Jóhann hefur starfað í Seljasókn á áttunda ár, en Fritz Már hefur aldrei gegnt embætti prests. „Ég er í rauninni krimmahöfundur sem vill verða prestur,“ segir hann og heldur áfram:

„Ég á að baki hálfa ævi í atvinnulífinu. Þegar ég var 47 ára ákvað ég að fara í guðfræði. Ég trúi því að maður eigi að fylgja hjarta sínu og láta draumana rætast. Það var ekki létt að standa upp á miðjum aldri, snúa baki við öllu og fara í nám. En þetta var eitthvað sem ég vildi gera og ég er ánægður með valið.“

Ólafur segir að kosningabaráttan hafi verið á afar jákvæðum nótum. „Þetta vekur fólk til vitundar og bætir samskipti presta og sóknarbarna,“ útskýrir hann og bætir við:

„Til dæmis bauð ég fólki til mín á skrifstofuna í gær. Hingað kom á fjórða hundrað manns. Við grilluðum, vorum með hoppukastala og fleira. Þetta var ótrúlega gaman. Í hverfinu hefur myndast mjög góð stemning. Þetta auglýsir upp kirkjustarfið."

Sigurvegari dró umsókn tilbaka

Í gær sagði Vísir frá því að einn umsækjandi hefði dregið sig út úr kosningabaráttunni. Það er sr. Hans Markús Hafsteinsson Ísaksen. Hann dró umsókn sína til baka vegna þess sem hann kallar ómálefnalega málsmeðferð valnefndar og biskups Íslands.

Í yfirlýsingu sem Hans Markús sendi til fjölmiðla í gær rekur hann sögu sína við Seljaprestakall þar sem hann sótti um stöðu prests árið 2009.

„Í umsóknarferlinu braut biskup og valnefnd kirkjunnar lög við val á umsækjendum. Var það staðfest með áliti umboðsmanns Alþingis og í kjölfarið var málið leyst með samkomulagi um að Biskupsstofa greiddi mér miskabætur vegna hinnar ólögmætu málsmeðferðar.“

Eftir að hann dró sína umsókn til baka urðu Fritz Már og Ólafur Jóhann tveir eftir í baráttunni um stöðuna. En Hans Markús er einmitt síðasti prestur til þess að sigra í prestskosningum á höfuðborgarsvæðinu, en hann var kosinn prestur í Garðasókn í maí árið 1997. Mótframbjóðandi hans var sr. Örn Bárður Jónsson.

Kosningarnar fara fram laugardaginn frá 9-17 í Seljakirkju. Þeir sem ekki komast á laugardaginn geta kosið í dag og á morgun í Seljakirkju og á Biskupstofu. Alls hafa um 400 manns nú þegar kosið.