Holskefla af sterum bendir til aukinnar almennrar neyslu

Gríðarleg aukning hefur orðið síðustu tvö ár á því magni af sterum sem tollgæslan hefur lagt hald á við komuna hingað til lands, miðað við árin undan. Sérstaklega áberandi er stóraukið magn stera í duft- og vökvaformi. Sú staðreynd ásamt því að tollurinn hefur gert upptæk áhöld og ílát til pakkningar þykir tollgæslunni vekja grun um að hér á landi séu aukin umsvif í fullvinnslu steraefna í söluform, til dæmis í ampúlur og töflur.

Í nýjum bráðabirgðatölum frá tollgæslunni kemur fram að á síðasta ári hafi verið lagt hald á rúma fimm lítra af sterum í vökvaformi, að frátöldum ampúlum, og tæp 1.700 grömm af steradufti. Árið 2012 tók tollurinn um 1,4 lítra af vökva og rúm níu kíló af steradufti, en árin tvö á undan var samtals lagt hald á um hálft annað kíló af dufti og innan við einn lítra af vökva.

Þegar litið er til ampúla hafa yfirleitt verið teknar rúmlega 300 slíkar á ári, að undanskildu árinu 2011 þegar 1.112 ampúlur voru teknar, en í fyrra lagði tollurinn hald á um 61.400 steratöflur sem er miklu meira en árin þrjú á undan, þegar magnið var frá um 35.000 töflum upp í 39.000. Þess má einnig geta að það sem af er þessu ári er þegar búið að stöðva eina stórsendingu þegar hald var lagt á 27.000 töflur sem erlend kona reyndi að koma inn í landið.

Út frá þessum tölum má gefa sér að almenn steraneysla hafi aukist hér á landi og undir það tekur Skúli Skúlason, formaður Lyfjanefndar ÍSÍ.

„Við ráðum það meðal annars af þessum tölum frá tollinum og eins samtölum sem við höfum átt, meðal annars við lækna sem eru að fá fleiri tilfelli til sín þar sem steranotendur finna fyrir aukaverkunum,“ segir Skúli í samtali við Fréttablaðið.

Að hans sögn er baráttan gegn þessari þróun erfið, meðal annars vegna þess að refsingar eru vægar við brotum af þessu tagi, en flestum málum lýkur með dómssátt.

Þá takmarkist eftirlit (utan keppnisíþrótta) og forvarnir af fjárskorti og auk þess hefur ekki verið gengið frá því að hleypa nýrri sjálfstæðri lyfjastofnun af stokkunum.

„Við erum nú á fjárlögum og höfum fengið 12 milljónir á ári til að sinna eftirliti fyrir íþróttahreyfinguna. Það nægir hins vegar ekki til að keyra af stað nýja stofnun og auka umsvifin, hvort sem er með frekara samstarfi við líkamsræktarstöðvar eða fangelsin, eða þá að auka forvarnarstarf meðal ungmenna.“

Sterarnir ekki í forgangi

Karl Steinar Valsson, aðstoðaryfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, segir að þar á bæ hafi mál tengd notkun og sölu á sterum ekki verið í forgangi hjá þeim.

„Forgangsatriðin markast annars vegar af því sem við teljum vera alvarlegustu brotin og hins vegar út frá refsiþyngdinni. Það eru ekki þungar refsingar í þessum steramálum þannig að við höfum fyrst og fremst tekið þau tilvik sem tengjast fíkniefnamálum.“