Stjórnarmyndunarviðræður oftast tekið um hálfan mánuð

Undanfarinn aldarfjórðung hafa stjórnarmyndunarviðræður oftast tekið í kringum hálfan mánuð. Dragist viðræður formanna Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins lengur en fram eftir næstu viku, má velta fyrir sér hvort þær verði komnar út fyrir það umboð sem forseti Íslands veitti.

Stjórnarmyndunarviðræður Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, formanns Framsóknarflokksins, og Bjarna Benediktssonar, formanns Sjálfstæðisflokksins, hafa á morgun staðið yfir í viku. Í dag funduðu þeir fyrst í höfuðborginni og síðan utan bæjarmarkanna og stefnt er á að halda viðræðum áfram á morgun.

Á síðustu áratugum hafa stjórnarmyndunarviðræður tekið í kringum hálfan mánuð, nema þegar um framhald á fyrra samstarfi hefur verið að ræða, eins og árið 1999, þegar viðræðum lauk á einum degi. Áður fyrr tóku viðræður hins vegar oft langan tíma, einkum vegna þess að stjórnarmyndun var mjög flókin.

Frá árinu 1944 tóku viðræður að meðaltali 27 daga og lengstan tíma tóku þær árið 1947, þegar það tók 117 daga fyrir Alþýðuflokkinn, Framsóknarflokkinn og Sjálfstæðisflokkinn að ná samkomulagi. Átta sinnum yfir tímabilið tókst að ljúka viðræðum á einum degi.

Gunnar Helgi Kristinsson, prófessor í stjórnmálafræði, segir að undanfarinn aldarfjórðung hafi þeir sem staðið hafi í stjórnarmyndunarviðræðum, oftast vitað hvers konar stjórnir þeir hafi verið á leiðinni að mynda og því hafi viðræður oftast gengið hraðar fyrir sig í seinni tíð. Enn sé þó ekkert óeðlilegt við viðræður Sigmundar og Bjarna nú.

„Einhvern tímann fram eftir næstu viku þá væri alveg eðlilegt að viðræðurnar héldu áfram á þeim nótum sem þær hafa verið. Svo gætu menn farið að velta fyrir sér ef þær tefðust lengi eftir það, hvort það væri þá komið út fyrir það umboð sem forsetinn veitti,“ segir Gunnar Helgi. Hann segir jafnframt að dragist viðræðurnar lengur en það, megi velta fyrir sér hvort einhverjar óvenjulegar breytingar standi fyrir dyrum.

„því venjulega eru menn komnir með stjórnarsáttmála á tiltölulega stuttum tíma,“ segir Gunnar Helgi.