Auðmenn keyptu hús sín í gegn um eignarhaldsfélög

Það var tíska í hópi auðmanna að skrá eignarhaldsfélag fyrir heimilum sínum. Það er löglegt að láta eignarhaldsfélag kaupa hús fyrir sig og sína - en það fyrirkomulag hefur verið misnotað nokkuð á síðustu árum og mönnum gert að endurgreiða skattinum. Fréttastofa rýnir í Fjölnisvegarfléttu Hannesar Smárasonar.

Eins og fram hefur komið í fréttum síðustu daga er efnahagsbrotadeild ríkislögreglustjóra að rannsaka meðal annars hvort Hannes Smárason hafi svikið undan skatti þegar eignarhaldsfélag Hannesar seldi Hannesi og konu hans húsin þeirra tvö á Fjölnisvegi. Grunur leikur á að hann hafi haft tugi milljóna króna í tekjur - án þess að borga af þeim tilskildan skatt.

Eignarhaldsfélag í eigu Hannesar Smárasonar keypti hús á Fjölnisvegi níu fyrir fimm árum undir sig og fjölskylduna. Ári síðar keypti eignarhaldsfélagið hans Hannesar líka húsið við hliðina. Þetta hefur verið annað heimili Hannesar og fjölskyldu síðan þá. En af hverju láta menn eignarhaldsfélag kaupa heimili handa sér?

Áður en við svörum því skulum við rifja upp Fjölnisvegarfléttuna hans Hannesar sem er heldur flóknari en íbúðakaup Jóns og Gunnu. Eignarhaldsfélag Hannesar keypti Fjölnisveg 9 2004 og 2005 kaupir félagið Fjölnisveg 11. Félagið borgar endurbætur upp á 350 milljónir króna og síðan selur eignarhaldsfélag Hannesar, manneskjunni Hannesi bæði húsin árið 2007. Árið sem efnahagur Íslands nánast hrundi selur manneskjan Hannes, annað húsið aftur til eignarhaldsfélagsins en hitt húsið selur hann konu sinni.

Hjá embætti ríkisskattstjóra fengust þau svör að margvíslegar ástæður geti legið að baki því að láta eignarhaldsfélag kaupa eða eiga heimili sitt. Það sé ekki ólöglegt greiði menn eðlilega leigu til félagsins eða hlunnindaskatt. Hins vegar hafi verið brögð að því á síðustu árum að þetta fyrirkomulag hafi verið misnotað.

Lögmaður, sérfræðingur í skattarétti, sem fréttastofa ræddi við benti á að þegar eignarhaldsfélag er farið að hafa leigutekjur af húsi, eins og það hafði í tilviki Hannesar, - þá kunni að vera hægt að afskrifa smám saman kostnað vegna endurbóta - sem auk þess kunni að vera frádráttarbær hjá skatti. Þegar hins vegar einstaklingur endurnýjar baðherbergi hjá sér - þá er það að sjálfsögðu ekki frádráttarbært.

Lögmaðurinn bendir einnig á að taki eignarhaldsfélagið lán til að borga fyrir endurbætur, þá sé eigandinn laus við áhættuna. Ef lánið gjaldfellur þá er ekki hægt að elta eignarhaldsfélagið umfram veð - eins og hægt er með einstaklinga. Drjúgur hópur íslenskra auðmanna mun hafa stofnað eignarhaldsfélög utan um heimili sín - en sérfræðingar sögðu þó ýmsir við fréttastofu að ekki væri alltaf augljós gróði af því fyrirkomulagi - nær væri að tala um tísku í hópi íslenskra auðkýfinga.