Barentshafið fullt af þorski

Bráðabirgðaniðurstöður úr rannsóknum Norðmanna og Rússa í Barentshafi sýna að stofnar þorsks og ýsu eru í afar góðu ástandi. Þessar niðurstöður vekja athygli þar sem veiðin undanfarinn áratug hefur verið langt umfram ráðgjöf Alþjóðahafrannsóknastofnunarinnar (ICES). Fiskifræðingar eru ekki sammála um hvort Íslendingar geti lært af þessari þróun í Barentshafinu.

Mesta athygli vekur stór þorskstofn en hrygningarstofninn er áætlaður um milljón tonn og hefur því vaxið um 300 prósent frá stofnmati frá síðustu aldamótum. Hefur þorskstofninn í Barentshafi ekki verið jafn stór frá árinu 1948, ef þessar nýjustu mælingar reynast réttar.

Útgefnir heildarkvótar Norðmanna og Rússa í Barentshafi hafa um árabil verið mun hærri en ICES hefur ráðlagt. Er þá ótalið að Rússar hafa útgefna kvóta að engu og veiða á hverju ári 100 til 200 þúsund tonnum meira af þorski úr Barentshafi en fellur þeim í skaut við úthlutun. Þetta hefur norska fiskistofan viðurkennt opinberlega.

Heildarþorskkvóti í Barentshafi í ár er 546 þúsund tonn sem var tuttugu prósent aukning frá fyrra ári. Útlit er fyrir að sá kvóti verði aukinn um 50 þúsund tonn á næsta ári og verði kominn í 630 þúsund tonn árið 2011.

Jón Kristjánsson fiskifræðingur hefur lengi haldið því fram að Íslandsmið þoli meiri veiði. „Það er athyglisvert hvað fiskstofnar standa vel, sérstaklega þorskurinn. Opinberar tölur segja að veiði umfram ráðgjöf sé mörg hundruð þúsund tonn og sennilega er það vanáætlað því enginn veit með vissu hvað Rússarnir veiða. Ég hef alla tíð haldið því fram að það þyrfti að veiða mikið til að halda uppi vexti og koma í veg fyrir að þorskurinn éti sig sjálfur út á gaddinn."

Jón segist ekki vera í aðstöðu til að meta hvort mikilli veiði sé að þakka að ástandið er svo gott í Barentshafi eins og raun ber vitni. „Ég tel þó víst að hún hefur síður en svo skemmt fyrir og því er grátlegt að horfa upp á að stjórnvöld hér heima skuli fara blint eftir ICES og Hafró, og þora ekki að bæta við einu einasta tonni, nú þegar þörfin er mest."

Í ræðu og riti hafa sérfræðingar efast um gildi þess að horfa til Barentshafsins þegar færð eru rök fyrir að aukin veiði hér gæti skilað sama árangri. Barentshafið sé að mörgu leyti ólíkt og sveiflur þar enn meiri en hér. Það sem bæði hafsvæðin eiga þó sameiginlegt er mikil hlýnun, sem Norðmenn þakka vöxt þorskstofnsins undanfarin ár. svavar@frettabladid.is