Verðbólga talin vera ofmetin

Fasteignamat ríkisns reiknar út vísitölu íbúðaverðs, en eigið íbúðarhúsnæði vegur tólf og hálft prósent í vísitölu neysluverðs sem verðbólgan er miðuð við.

Hins vegar þarf að taka gæði húsnæðis með í reikningin, segir Ásdís Kristjánsdóttir hagfræðingur í nýrri mastersritgerð. Hún segir að vísitala fasteignaverðs, samkvæmt Fasteignamati ríkisins, taki einungis tillit til stærðar og tegund fasteignar. Ásdís hefur þróað vísi tölu fasteigna sem hún segir vera gæðaleiðrétt vísitala og taka tillit til fleiri gæðaþátta við mat á fasteign. Vísitala hennar taki mið af aldri fasteigna, staðsetningar og hvort henni fylgi til að mynda, bílskúr, bílageymsla eða bílaskýli. Með þessarri vísitiölu er hægt að sýna frá á hvernig verð sömu fasteignar hefur þróast yfir ákveðið tímabil þar sem búið sé að leiðrétta gæðaþætti fasteignar.

Frá því í mars og fram í júní á þessu ári var verð á eignum í fjölbýli ofmetið um þriðjung úr prósenti en um 2,12% ef sérbýli er skoðað. Ásdís skoðaði þróun vísitölu fasteignaverðs frá árinu 2000 til 2005 en þar kemur fram að vísitala fasteignaverð, samkvæmt ítreikningum Fasteignamats ríkisins, er vanmetin frá byrjun árs 2000 til 2003. Þessir útreikningar snúast svo við frá byrjun árs 2003 til byrjun árs 2005 en þá var vísitalan ofmetin. Ásdís segir að á fjögurra mánaða tímabili hafi komið fram töluverð breyting sérstakleg á mismun varðandi sérbýlishúsnæði.

Verðbólga hér er nú um 4,6% samkvæmt upplýsingum frá Hagstofunni, en hún má ekki fara yfir 4% samkvæmt verðbólguviðmiði Seðlabankans. Sé hins vegar miðað við útreikninga Ásdísar, hefur verðbólga hér verið ofmetin um rúmlega hálft prósent síðustu mánuði og misseri -sem þýðir að verðbólgumarkmiðið gæti haldið - og því ekki sama þörf á frekari vaxtahækkunum Seðlabankans.