Telja hættu á risaeldgosi

Vísindamenn telja að viðsnúningur geti orðið á segulsviði jarðar innan fárra ára og að risaeldgos yrði samfara því, sem gæti orðið á Íslandi. Slíkt eldgos yrði hundrað þúsund sinnum stærra en gosið í Grímsvötnum í fyrra. Hópur erlendra vísindamanna telur líkur á því að viðsnúningur eða svokölluð umpólun á segulsviði jarðar verði samtímis umpólun á segulsviði sólarinnar árið 2012, eða eftir 7 ár. Þeir telja einnig að risaeldgos yrði samfara því og eru fjórir líklegir gosstaðir á jörðinni nefndir í því sambandi: Ísland, Hawaii, Indónesía og Yellowstone í Bandaríkjunum. Freysteinn Sigmundsson, jarðeðlisfræðingur á jarðvísindadeild Háskóla Íslands, telur ólíklegt að þetta gerist en að hans sögn hefur umpólun nokkrum sinnum orðið á segulsviði jarðar og getur slíkt haft mikil áhrif. Hann segir að ef þetta gerðist myndi segulsviðið minnka og deyja út og til yrði nýtt svið þar sem núverandi segulnorðurpóll yrði nálægt suðurskautinu í stað norðurpólsins. Þetta hefði áhrif á allt sem tengdist segulsviði og líklega yrði talsvert ójafnvægi í lífríkinu við þessar breytingar. Því gæti þetta haft umtalsverð áhrif á jörðinni. Risaeldgos eru fátíð en hrikaleg þar sem þau geta valdið mikilli kólnun á jörðinni vegna gríðarlegs öskufalls og þau eru hættuleg vegna gastegunda sem fara út í andrúmsloftið. Vitað er um tvö slík eldgos, annað sem varð fyrir 74 þúsund árum í Toba-eldfjalli á Indónesíu og hitt sem varð fyrir 640 þúsund árum í Yellowstone í Bandaríkjunum. Að sögn Freysteins Sigmundssonar yrði slíkt eldgos um þúsund rúmkílómetrar eða um hundrað þúsund sinnum stærra en gosið sem varð í Grímsvötnum í nóvember síðastliðnum. En hversu líklegt er að risaeldgos verði á Íslandi innan fárra ára? Freysteinn telur að það séu engin líkindi á því. Jarðvísindamenn búist við að sjá sambærilega undanfara og fyrir önnur eldgos, þ.e. að kvika safnist fyrir í jörðinni. Undanfari slíkra atburða gæti mælst í áratugum og það þurfi gríðarlegt magn af kviku að safnast fyrir og umfangsmikið landris verða. Ýmiss konar umbrot í sjáist í eldfjöllum á Íslandi en ofureldgos séu af allt annarri stærðargráðu.