Skrif­stofu­stjóri tapaði kortinu í París og situr í súpunni

Í dómi Landsréttar segir að atvik málsins byggi fyrst og fremst á lýsingu Páls á því sem átti sér stað umrætt sinn.

Hann hafi lýst atvikum þannig að hann hafi verið í miðborg Parísar aðfaranótt laugardagsins í janúar 2023. Þar hafi hann hitt ungan mann en þeir báðir hafi verið að reyna að komast inn á sama skemmtistað. Töluverð þvaga hafi verið fyrir utan staðinn og ungi maðurinn stungið upp á því að þeir færu í staðinn á öldurhús í nágrenninu. 

Á leið þangað hafi ungi maðurinn sagt að hann þyrfti að greiða í stöðumæli en þar sem mælirinn hafi ekki tekið við reiðufé hafi hann farið þess á leit við Pál að greiða fyrir sig í mælinn með greiðslukorti. Páll hafi ákveðið að gera það og notað debetkort sitt og PIN-númer. Hafi hann gætt að því að enginn sæi PIN-númerið þegar hann sló það inn. Að því loknu hafi þeir haldið áfram göngu sinni. 

Í því hafi borið að annan ungan mann sem slegist hafi í hópinn. Þegar þeir komu að öldurhúsinu hafi sá fyrrnefndi sagt að svo virtist sem búið væri að loka staðnum. Hafi hann sagst ætla að ná í bifreið sína og í framhaldi horfið á braut. Sá síðari hafi farið og Páll hvorugan séð eftir það. Samkvæmt bankayfirliti hafi Páll greitt í áðurnefndan stöðumæli klukkan 01.44 þessa nótt, en hinar óheimiluðu úttektir hafi átt sér stað á tímabilinu frá klukkan 02.10 til klukkan 06.35. Hið stolna debetkort hafi hann geymt í sérstakri buddu í utanáliggjandi hliðarvasa sem rennt var fyrir.

Gáleysi eða ekki?

Landsbankinn hafi neitað greiðsluskyldu á þeim forsendum að Páll hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi umrætt sinn við meðferð debetkortsins og öryggisskilríkja. Af þeim sökum og í samræmi við lög um greiðsluskyldu og viðskiptaskilmála Landsbankans sem í gildi voru á þessum tíma verði Páll sjálfur að bera ábyrgð á notkun debetkortsins og öryggisskilríkja. 

Páll hafi aftur á móti byggt á því að hann hafi fullnægt þeim skyldum sem lög um greiðsluþjónustu leggi á notanda greiðsluþjónustu í tilvikum sem þessum og hann hafi ekki sýnt af sér saknæma háttsemi umrætt sinn. Ákvæði almennra viðskiptaskilmála áfrýjanda sem Landsbankinn vísi til gangi lengra en umrædd lög að því er varði mat á sök vegna glataðra öryggisskilríkja og hafi þar af leiðandi takmarkaða þýðingu við úrlausn málsins. Greiðsluskylda Landsbankans væri ótvíræð.

Gætti kortsins og PIN-númersins ekki nægilega vel

Í niðurstöðukafla dómsins segir að viðeigandi öryggisráðstafanir í skilningi laga um greiðsluþjónustu og viðskiptaskilmála Landsbankans byggja á mati á aðstæðum hverju sinni. 

Páll hafi staðhæft að debetkortið sem þriðji maður komst yfir hafi verið í sérstakri buddu í utanáliggjandi hliðarvasa sem rennt var fyrir. Hann átti sig ekki á því hvernig sá maður komst einnig yfir PIN-númer hans. Við annað en þessa frásögn Páls sé ekki að styðjast í því efni. 

Við úttekt af debetkortinu síðar um nóttina hafi PIN-númer Páls, sem í merkingu laganna sé sterk sannvottun viðskiptavinar, verið notað. Eins og þessum atvikum háttar þyki rétt að leggja til grundvallar að Páll hafi, eftir því sem honum er unnt, upplýst á fullnægjandi hátt um aðdraganda hinna óheimilu úttekta af reikningi sínum, 

Eins og Páll hafi sjálfur lýst þessum atvikum verði lagt til grundvallar að hann hafi í ljósi aðstæðna sýnt af sér stórfellt gáleysi við notkun og varðveislu debetkortsins og öryggisskilríkjanna. 

„Því til samræmis verður honum gert að bera tjón sem rekja má til hinna óheimilu úttekta sjálfur. Sé horft til framangreindra atvika og eðlis persónubundinna öryggisskilríkja kortsins, þykir rétt að stefndi beri sjálfur allt tjón sem rekja má til úttektanna.“ 

Því hafi Landsbankinn verið sýknaður af kröfum Páls.

Fékk gjafsókn

Athygli vekur að málskostnaður milli aðila var felldur niður og allur gjafsóknarkostnaður Páls greiðist úr ríkissjóði. Almennt viðmið við að ríkissjóður greiði gjafsóknarkostnað fólks er að viðkomandi hafi árstekjur undir fimm milljónum króna eða heimilistekjur undir 7,5 milljónum króna.

Aftur á móti vann Páll málið í héraði og heimilt er að veita gjafsókn ef mál eru metin sem svo að þau hafi almennt gildi, burtséð frá fjárhag viðkomandi. Heimildir Vísis herma að svo hafi verið í tilviki Páls.